دستاورد های شاخص بخش منابع طبیعی

خلاصه­ای از دستاوردهای تحقیقاتی بخش منابع طبیعی:

ردیف

عنوان طرح/پروژه تحقیقاتی

عنوان دستاورد

مجری

سال ارایه

1

الف) طرح ملی جمع‌آوری و شناسایی گیاهان استان همدان به منظور ایجاد و تشکیل هرباریوم (فاز اول)

ب) جمع‌آوری و شناسایی فلور استان همدان و تکمیل هرباریوم مرکز تحقیقات منابع طبیعی و امور دام استان همدان (فاز دوم)

ج) طرح شناسایی نمونه های هرباریومی موجود در هرباریوم‌های استانی (همدان)-فاز سوم

تأسیس هرباریوم و جمع‌آوری و شناسایی فلور استان همدان:

طی 3 فاز که تا کنون  بیش از 8000  نمونه گیاهی  از سطح  استان همدان جمع‌آوری و در هرباریوم مرکز نگهداری می‌گردد.

کیوان صفی خانی

1394-1373

2

تهیه فلور استان‌های مختلف ایران

(استان همدان)

تهیه فلور مصور استان :

کار نگارش فلور استان در قالب تهیه فلور مصور استان همدان به پایان رسیده است و به صورت کتاب فلور استان همدان به چاپ خواهد رسید.

کیوان صفی خانی

1392

3

الف) احداث باغ گیاهان دارویی بوعلی‌سینا در استان همدان(فاز اول)

ب) تکمیل و غنی سازی بیولوژیک باغ گیاهان دارویی بوعلی سینای همدان

( فاز دوم)

باغ گیاهان دارویی بوعلی سینا :

با وسعت 2/3  هکتار در شهر همدان به عنوان اولین باغ گیاهان دارویی منطقه غرب کشور از سال 1375 فعالیت خود را آغاز  نموده  و ادامه می‌دهد. در  این  باغ  تا کنون 250  گونه دارویی بومی و غیر بومی از استان، کشور و جهان  متعلق به 48 خانواده گیاهی کشت شده است. این باغ  هر ساله مورد بازدید  تعداد زیادی از دانشجویان و دانش‌پژوهان و علاقه مندان قرار می‌گیرد .

همایون خیری

1393-1375

4

جمع‌آوری و شناسایی فون حشرات و آفات جنگل‌ها و مراتع استان همدان

کلکسیون فون حشرات مراتع استان همدان

بالغ  بر 6000  نمونه مختلف از 14 راسته  و 115 خانواده که تا کنون 120 گونه نام‌گذاری شده است.

 

علیرضا رجبی مظهر

 

5

الف) جمع آوری بذور گیاهان مرتعی، دارویی و جنگلی به منظور تکمیل و تقویت بانک ژن

ب) جمع آوری، شناسایی، نگهداری، ارزیابی، تکثیر و کاربرد ذخایر ژنتیکی درختان و درختچه های جنگلی استان همدان

ج) جمع‌آوری، شناسایی، ارزیابی و حفاظت بذور گیاهان دارویی به منظور تقویت بانک ژن(فاز دوم)

د) جمع آوری بذور گیاهان مرتعی به منظور تکمیل و تقویت بانک ژن (استان همدان- فاز دوم)

ه) جمع‌آوری،شناسایی، ارزیابی مقدماتی وحفاظت بذور گیاهان مرتعی به منظور تقویت بانک ژن- فاز سوم(همدان)

همکاری با بانک ژن منابع طبیعی

در جمع‌آوری  ذخایر زنتیکی بذور گیاهان دارویی، مرتعی و جنگلی استان همدان جهت نگهداری در بانک ژن.

 

رمضان کلوندی

1394-1373

6

جمع‌آوری، شناسایی، کشت، اهلی‌کردن و بررسی مواد موثره گیاهان دارویی استان همدان

شناسایی 315 گونه گیاه دارویی و جمع‌آوری اطلاعات بومی آنها

 

رمضان کلوندی

1380-1374

7

الف) بررسی تاثیر رویشگاه بر عملکرد ماده مؤثره 2 گیاه دارویی آویشن و مریم نخودی در استان همدان

ب) بررسی و مقایسه گیاه تاناستوم پارتنیوم خودرو و کشت شده در باغ گیاهان دارویی بوعلی‌سینا همدان از لحاظ مهمترین ماده موثره موجود در برگ گیاه

ج) بررسی تاثیر عوامل بوم‌شناختی بر عملکرد ماده موثره گیاه دارویی Thymus eriocalyx در استان‌های همدان، مرکزی، کرمانشاه و کردستان

د) استخراج و شناسایی ترکیب‌های شیمیایی اسانس گل محمدی Rosa damascena Mill در پایه‌های مختلف کشت شده در بعضی از استان‌های کشور

ه) استخراج کمی و کیفی اسانس گونه های مختلف آویشن در بعضی از استانهای کشور (همدان)

 

بررسی و تعیین مواد مؤثره تعدادی از گونه‌های دارویی استان در زیستگاه‌های مختلف آنها در استان همدان

 

رمضان کلوندی،

محمدرضا صادقی منش

 

8

طرح درختکاری با درختان چندمنظوره گردو و بادام در اراضی ملی و رهاشده استان همدان

 

1 -  تهیه دستور العمل اصلاح روش‌های کاشت بادام دیم جهت بهره‌وری بیشتر

2- استفاده از روش‌های بهینه جمع‌آوری نزولات و روش‌های موثر ایجاد بسترهای کشت بذر در شرایط دیم

3- شناسایی تعدادی از روش‌های مناسب کشت دیم بادام در استان همدان

مصطفی زارعی لطفیان

1391

9

محموعه طرح‌های بررسی اکوفیتوسوسیولوژی پوشش گیاهی استان همدان(مناطق گله بر اسدآباد، کیان نهاوند، خان گرمز)

شناسایی و معرفی جوامع گیاهی استان و تعیین عوامل بوم شناختی حاکم بر آنها و تهیه نقشه جوامع گیاهی

کیوان صفی خانی

1391

10

جمع آوری و شناسایی آفات گیاهان دارویی و دشمنان طبیعی آنها در استان همدان

انتشار اسامی علمی 25 گونه از آفات خاص گیاهان دارویی و 15 گونه از دشمنان طبیعی این آفات

علیرضا رجبی مظهر

1389

11

شناسایی مناطق شورو گیاهان شور پسند و مطالعه مکانیسم­های مقاومت به شوری و معرفی گونه‌های مطلوب مرتعی مقاوم به شوری در استان همدان

ممیزی اراضی شور و سدیمی استان و پهنه بندی اراضی مربوطه در شهرستان همدان، کبودرآهنگ، اسدآباد و ملایر مجموعاً به مساحت 67525 هکتار و این رقم 5/9 درصد از کل اراضی قابل کشت استان را شامل می‌شود.

شناسایی و پهنه بندی پوشش گیاهی هالوفیت اراضی شور و سدیمی در نقاط مختلف استان همدان

مهدی احمدیان

1384

12

مطالعه روند توسعه شوری خاک با استفاده ازتصاویر ماهواره‌ای و  سیستم اطلاعات جغرافیائی در دشت قهاوند

در اثر مدیریت نامناسب اراضی زراعی طی 11 سال در دشت قهاوند وسعت اراضی شور 106 درصد افزایش داشته و بیش از دو برابر شده همچنین وسعت اراضی سدیمی 17 درصد افزایش یافته و حدود یک پنجم نسبت به قبل  زیاد شده است. بهره برداری بی رویه و افت کیفیت آبهای زیر زمینی نتیجه گردید بطوریکه تعداد چاههای عمیق در طی 25 سال از سال 58 بیش از 10 برابر شده و افت سطح آب زیرزمینی در طی 33 سال از سال 58 تا 81 حدود 20 متر افت پیدا کرده است

 

مهدی احمدیان

1386

13

ارزیابی و تهیه نقشه بیابان‌زایی با روش فائو و یونپ در حوزة آبخیز دریاچه نمک حوزه قره چای(استان ­های همدان، قزوین، مرکزی و قم)   

در محدوده مورد بررسی کلیه عوامل طبیعی و انسانی در پیدایش بیابان موثر بوده و نقش عامل انسانی بخصوص در فرآیند‌های تخریب منابع از جمله  افت آب‌های زیرزمینی، شور شدن خاک و فرسایش خاک در اثر مدیریت نامناسب اراضی و فشار دام  بر محیط از طریق زوال پوشش گیاهی ملموس‌تر است؛

عمده‌ترین راهکار مقابله با روند شدید بیابان‌زایی در این حوزه،  اعمال مدیریت صحیح و همزیستی با شرایط مذکور و حفاظت از منابع طبیعی موجود در راستای تحقق توسعه پایدار می باشد.

 

مهدی احمدیان

1390

14

پایش و پهنه­بندی میزان افت سطح ایستابی به منظور مدیریت بهینه منابع آب و خاک در دشتهای مرکزی همدان

پایش سطح ایستایی سالانه و دوره‌ای سفره‌های آب زیرزمینی منطقه

پهنه بندی میزان افت سطح سفره در فواصل زمانی مشخص در منطقه

تشخیص مکانی عامل پدیدآورنده افت آب در اثر برداشت بی رویه از سفره ها و توسعة بخش‌ کشاورزی و صنعتی درمنطقه

پایش میزان افت سطح آب‌های زیرزمینی به تفکیک سالهای آماری و در خلال دورة آماری(از ابتدا تا انتهای دوره  آماربرداری)

 

مهدی احمدیان

1394