دفتر توسعه فعالیتهای کشاورزی زنان روستایی و عشایری
1- ظرفیتسازی، نهادسازی، توسعه کسب و کار:
1ـ1ـ پروژه انتخاب و آموزش زنان تسهیلگر توسعه روستایی: طرح "انتخاب و آموزش زنان تسهیلگر توسعه روستایی" از سال 1378 در روستاهای بالای 50 خانوار به اجرا در آمده است. زنان تسهیلگر توسعه به عنوان عوامل مردمی و داوطلب بومی، موجب تسهیل در اجرای پروژههای ویژه زنان روستایی و عشایری و بالا بردن افزایش ضریب موفقیت اجرای طرحها و پروژههای توسعهای میشوند. تا کنون تعداد 10602 تسهیلگر در 27031 روستا ثبت در سامانه جامع پهنهبندی و دادههای کشاورزی شده است و به میزان 72660 نفرروز آموزشهای مرتبط با نیازهای حرفهای این تسهیلگران ارائه شده است.
1ـ2ـ پروژه تربیت مربیان حرفهای تسهیلگری : این دفتر طی سالهای گذشته با هدف ظرفیتسازی در نیروی کارشناسی، از دانش و علوم روانشناسی، اجتماعی و اقتصادی توسط اساتید داخلی و بینالمللی بهره جسته است. معمولاً در هر سال تعدادی از کارشناسان سطوح مختلف تحت پوشش برنامه توانمندسازی قرار میگیرند. از سـال 1397 با اجرای برنامه "آموزش آموزشگران تسهیلگری" در این دفتر؛ شناســایی، انتخـاب و برنامهریزی برای واجدین شرایط جهت شرکت در این برنامه با الزامات و شاخصهای از پیش تدوین شده در دستور کار قرار گرفت. سپس در سال 1398 موسسه آموزش و ترویج کشاورزی با بهرهگیری از تجارب کارشناسان این دفتر ذیل برنامه تربیت مربیان حرفهای کشاورزی، " تربیت مربیان تسهیلگری " را با در نظر گرفتن دو فرایند موازی به شرح زیر آغاز نمود که همچنان ادامه دارد:
1- توسعه ظرفیت و توانمندی فراگیران برنامه تربیت مربی تسهیلگری
2- بکارگیری رویکرد تسهیلگری در جوامع محلی برای اجرای پروژههای تخصصی کشاورزی
از سال 1397 تا کنون؛ 60 نفر از گروه هدف به عنوان مربی تسهیلگری تربیت شده که به میزان 4835 نفر روز آموزش دیدهاند.
1ـ3ـ پروژه حمایت از تشکیل و راهاندازی صندوقهای اعتبارات خرد زنان روستایی و عشایری: تجربه صندوقهای اعتبارات خرد در کشورهای مختلف نشان داده است که زنان، علاوه بر استفاده از وامهای خرد در توسعه فعالیتهای اقتصادی خود، با کسب عادت به پس انداز نمودن، به تدریج استقلال و اعتماد به نفس لازم برای اداره و مدیریت خانه و خانواده را به دست میآورند. همچنین عضویت زنان در این نهادهای اجتماعی ـ اقتصادی، در تقویت شبکه روابط محلی و تحکیم روابط اجتماعی نیز نقش مؤثری دارد. در این نهادها، زنان روستایی و عشایری با اندوختن سرمایههای اندک خود، وام دریافت میکنند و ضمانت وام گیرنده به صورت زنجیرهای بین اعضا صورت میگیرد. وامهای اعطا شده برای انجام فعالیتهای کشاورزی و با اولویت انجام فعالیتهای گروهی پرداخت میشود.
تا پایان سال 1401، 4275 صندوق اعتبارات خرد روستایی و عشایری ایجاد شده است که از این تعداد، 3850 صندوق فعال میباشد و تعداد کل اعضا 117628 نفر است.
همچنین، صندوقهای حمایت از توسعه فعالیتهای کشاورزی زنان روستایی و عشایری (صندوق شهرستانی) در 9 استان و 20 شهرستان با ساماندهی 450 صندوق اعتبارات خرد و با سرمایه کل 27 میلیارد تومان و با تحت پوشش قرار دادن تعداد 17000 نفر عضو، شبکهسازی شده است.
1ـ4ـ پروژه مدیریت و توسعه کسب و کارهای زنان روستایی و عشایری: بهبود و توسعه کسب و کارهای اقتصادی خرد زنان روستایی و عشایری، نیاز به ارتقا مهارتهای تخصصی زنان در حوزه مدیریت بهینه کسب و کار، شناسایی بازار فروش و ایجاد بازارهای جدید دارد. ارائه این آموزشهای تخصصی سبب میشود تا صاحبان مشاغل، قبل از راهاندازی کسب و کار، حین اجرای فعالیت و در مرحله توسعه کسب و کار خود، توان بررسی هزینه فایده طرح، شرایط موجود و بالقوه پروژه و منطقه و تحلیل شرایط بازار و سایر عوامل زمینهای مؤثر بر توسعه فعالیتهای اقتصادی را داشته باشند. در این راستا گروه ترویج کارآفرینی و بهبود کسب و کار زنان روستایی و عشایری دفتر، پروژه ارائه خدمات مشاورهای فنی به کسب و کارهای ایجادی در صندوقهای اعتباری خرد زنان روستایی را در دستور کار خود قرار داده است و با استفاده از تجریبات طرح اقدام جامع و نظاممند اشتغال و کارآفرینی زنان روستایی و عشایری که در 18 استان کشور طی سالهای 1400-1396 به اجرا در آمد، سعی نمود در 7 استان؛ آذربایجان شرقی، اصفهان، ایلام، خراسان رضوی، خوزستان، زنجان و سمنان، پروژه توسعه کسب و کار طراحی و اجرا نماید.
تا کنون در 18 استان و 152 شهرستان، تعداد 649 نفر مربی کسب و کار و 110 نفر مربی ارشد کارآفرینی و کسب و کار روستایی فعالیت میکنند. همچنین تعداد 11400 نفر زن روستایی و عشایری آموزشهای مربوط به ایجاد و توسعه کسب و کار را دیده اند.