دستاوردهای جدید به‌نژادی باقلا؛ از رقم بدون تانن تا ارقام مناسب صنایع تبدیلی

به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، دکتر شیخ با اشاره به اهداف برگزاری این برنامه اظهار داشت: در روز مزرعه بروجرد تلاش کردیم ضمن آموزش اصول علمی کاشت، داشت و برداشت باقلا، ارقام جدید معرفی‌شده را به کشاورزان منطقه معرفی کنیم تا یافته‌های تحقیقاتی به‌صورت مستقیم در اختیار بهره‌برداران قرار گیرد.

وی افزود: از سال ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۴، شش رقم جدید باقلا پس از انجام ارزیابی‌های اولیه و آزمون‌های سازگاری در شهرستان بروجرد معرفی شده‌اند. تمامی این ارقام پیش از معرفی، مراحل دقیق بررسی عملکرد، سازگاری اقلیمی و ویژگی‌های کیفی را طی کرده‌اند.

 معرفی ارقام جدید و ویژگی‌های شاخص آن‌ها

معاون پژوهش مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی گلستان در تشریح این ارقام گفت:
- رقم فیض: رقمی مناسب برای تازه‌خوری، با غلاف‌های بلند و دانه‌های درشت.  
- رقم شادان: دارای قابلیت برداشت مکانیزه، با ایستایی مناسب غلاف‌ها و تولید ۳۸ تا ۴۰ غلاف در هر بوته.  
- رقم مهتاب: نخستین رقم بدون تانن کشور که از نظر تغذیه‌ای اهمیت ویژه‌ای دارد.  
- رقم هامون: با وزن صد دانه ۲۱۰ گرم در ارزیابی‌های انجام‌شده در استان گلستان؛ رقمی با برتری ۵۰ تا ۶۰ درصدی نسبت به برخی ارقام رایج و حدود پنج برابر رقم بومی بروجرد.

وی درباره کاربردهای صنعتی رقم هامون تصریح کرد: این رقم به دلیل درشتی و یکنواختی دانه، گزینه‌ای بسیار مناسب برای صنایع تبدیلی از جمله کنسرو باقلا و تولید لپه سبز خشک است.

قابلیت جایگزینی در جیره طیور؛ گامی در کاهش وابستگی به نهاده‌های وارداتی

دکتر شیخ با اشاره به اهمیت تغذیه دام و طیور در اقتصاد کشاورزی کشور اظهار داشت:  ارقام شادان و مهتاب در ارزیابی‌های انجام‌شده در دو مرغداری استان گلستان، قابلیت جایگزینی تا ۳۰ درصد در جیره طیور را نشان داده‌اند. این جایگزینی می‌تواند به‌عنوان بخشی از کنجاله سویا و ذرت مورد استفاده قرار گیرد و نقش مؤثری در کاهش وابستگی به نهاده‌های وارداتی ایفا کند.

وی افزود: ویژگی بدون تانن بودن رقم مهتاب، مزیت تغذیه‌ای مهمی محسوب می‌شود و در افزایش قابلیت استفاده در جیره طیور مؤثر است.

 ارزیابی ۳۸ ژنوتیپ و شناسایی گزینه‌های برتر

معاون پژوهش مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی گلستان همچنین از اجرای برنامه ارزیابی ژنوتیپ‌های جدید خبر داد و گفت: در کنار معرفی ارقام جدید، ۳۸ ژنوتیپ باقلا برای ارزیابی مقدماتی به این استان ارسال شد. این ارزیابی‌ها با همکاری دکتر حسین آسترکی، مجری طرح و شاهوردی رئیس مرکز تات لرستان، انجام گرفت.

وی ادامه داد: در نتیجه این بررسی‌ها، ۸ ژنوتیپ برای تولید علوفه و ۷ ژنوتیپ برای تولید دانه به‌عنوان گزینه‌های برتر شناسایی و کاندید ادامه برنامه‌های به‌نژادی شدند.

تعامل پژوهش و کشاورز؛ مسیر آینده تحقیقات

دکتر شیخ با تأکید بر اهمیت دریافت بازخورد از کشاورزان خاطرنشان کرد: یکی از اهداف اصلی برگزاری روز مزرعه، دریافت نظرات و بازخوردهای بهره‌برداران است. کشاورزان با تجربیات میدانی خود به ما کمک می‌کنند جهت‌گیری‌های آینده تحقیقات را دقیق‌تر و کاربردی‌تر تنظیم کنیم.

وی در پایان، انتقال دانش فنی به عرصه تولید را از اولویت‌های اصلی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی گلستان دانست و ابراز امیدواری کرد که معرفی این ارقام جدید، زمینه‌ساز افزایش بهره‌وری، توسعه صنایع تبدیلی و بهبود امنیت غذایی کشور شود.