کارگاه پایش کیفیت خاک های کشاورزی ایران

کارگاه پایش کیفیت خاک های کشاورزی ایران

   به گزارش روابط عمومی موسسه تحقیقات خاک و آب کشور، کارگاه دو روزه پایش کیفیت خاک‌های کشاورزی ایران به‌منظور بررسی وضعیت کیفیت خاک‌های زراعی، ارائه راهکارهای بهبود مدیریت آن و به‌روزرسانی داده‌های ملی، در این مؤسسه برگزار شد. 
   در این نشست هادی اسدی رحمانی، رئیس مؤسسه، با تأکید بر این‌که خاک در کنار آب مهم‌ترین عامل تولید غذاست، گفت: بیش از ۹۰ تا ۹۵ درصد غذای انسان به‌طور مستقیم از خاک تأمین می‌شود و ۲۵ درصد تنوع زیستی جهان در خاک‌ها جای دارد. وی هشدار داد که فعالیت‌های کشاورزی فشرده و مصرف بی‌رویه کود و سم، کیفیت خاک را کاهش داده است؛ به‌گونه‌ای که حتی در اتحادیه اروپا بیش از ۶۰ درصد خاک‌ها مطلوب نیستند.
  اسدی رحمانی با اشاره به پیشگامی ایران در پایش خاک طی ۱۵ سال گذشته افزود: «داده‌های ما نشان می‌دهد بنیه عناصر غذایی خاک کشور به‌شدت تخلیه شده، شوری در حال افزایش است و فرسایش و تغییر کاربری از تهدیدهای جدی محسوب می‌شوند.» او اجرای قانون حفاظت از خاک مصوب ۱۳۹۸ را مأموریت اصلی مؤسسه دانست و گفت بیش از نیمی از ظرفیت مؤسسه صرف تحقق مواد اجرایی این قانون می‌شود.
  وی درباره روند اجرای طرح توضیح داد: در فاز نخست، بیش از ۳۰۰۰ پایگاه نمونه‌برداری انتخاب شد، فاز دوم پایگاه‌های شاهد را پوشش داد و اکنون در فاز سوم، ۹ استان زون مرکزی و شمالی پایش شده و امسال این برنامه در حدود ۱۷ استان ادامه می‌یابد. به گفته او، این داده‌ها مبنای مدیریت کود، اصلاح الگوی کشت و تصمیم‌گیری برای تأمین امنیت غذایی کشور خواهد بود.
  وی افزود: این آمار نشان می‌دهد که خاک، در کنار آب، مهم‌ترین عامل تولید غذا بوده و حفاظت از آن برای استمرار حیات و تمدن‌ها ضروری است.
  در ادامه صفدر نیازی شهرکی معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی، با اشاره به طرح پایش ۶ هزار نقطه کشور که در حال اجرا است؛ گفت: این اطلاعات باید در یک سامانه مکانی مناسب گردآوری شود تا در پروژه‌های بعدی از جمله پیاده‌سازی الگوی کشت مورد استفاده قرار گیرد و داده‌های حاصل در سامانه‌های مکانی تجمیع شود. 
  نیازی شهرکی با تأکید بر ضرورت تربیت و جایگزینی نیروی انسانی خبره، چه در دولت و چه در بخش خصوصی، گفت: باید برای بازنشستگی متخصصان فعلی برنامه داشت و از ظرفیت فارغ‌التحصیلان توانمند و علاقه‌مند به خاک‌شناسی استفاده کرد.
  نیازی شهرکی با انتقاد از وجود اراضی زراعی در کلاس‌های نامناسب و کاهش بهره‌وری، بر استفاده از فناوری‌های نوین و داده‌های ماهواره‌ای برای بهبود دقت مطالعات تأکید کرد و گفت: همکاری‌های بین‌المللی از جمله با فائو و متخصصان برجسته جهان می‌تواند به پیشبرد این هدف کمک کند. وی همچنین از افزایش بی‌سابقه اعتبارات مطالعات خاک‌شناسی در سال ۱۴۰۴ خبر داد.
  سعید سعادت رئیس بخش تحقیقات پایش و بهسازی خاک و آب موسسه و مجری طرح کلان پایش نیز با اشاره به روند اجرای این طرح افزود: فاز اول طرح پایش از سال ۱۳۹۰ آغاز شد و طی آن، کل اراضی کشاورزی کشور که ۱۸.۵ میلیون هکتار را شامل می‌شوند، بررسی شدند. فاز دوم در پایگاه‌های شاهد ادامه یافت و اکنون فاز سوم با همکاری معاونت آب‌وخاک وزارت جهاد کشاورزی در کل اراضی کشور در حال اجراست.
  سعادت ادامه داد: هدف ما از اجرای این طرح، به‌روزرسانی اطلاعات و سنجش روند تغییرات خاک نسبت به اطلاعات پایه سال ۹۰ است. این اطلاعات می‌تواند به سیاست‌گذاران در تصمیم‌گیری‌های علمی، دقیق و مبتنی بر واقعیت کمک کند.
در پایان این نشست، تفاهم‌نامه همکاری پایش خاک بین معاونت آب و خاک و مؤسسه تحقیقات خاک و آب به امضا رسید.
  گفتنی است این کارگاه در روزهای ۱۹ و ۲۰ مرداد ۱۴۰۴ با حضور رؤسا و کارشناسان خاک و آب مراکز تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی و منابع طبیعی استان‌ها، مدیران و کارشناسان سازمان‌های جهاد کشاورزی استان‌ها و کارشناسان ارشد دفاتر تخصصی معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی در مؤسسه تحقیقات خاک و آب برگزار شد.