مدیریت امور آزمایشگاه ها

معرفی مدیریت امور آزمایشگاه ها

مجموعه آزمایشگاه های مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور یکی از با سابقه ترین آزمایشگاه های ایجاد شده در سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی میباشدکه فعالیت خود را از ابتدای شروع به کار مؤسسه در سال 1312 آغاز کرد و در ابتدا در زیرمجموعه بخش های علوم دامی به عنوان بازوی تحقیقاتی در خدمت پژوهشگران قرار گرفت. در بازنگری تشکیلات موسسه درسال 1376، بخش های تحقیقاتی به صورت موضوعی تشکیل شدند و هر یک از بخش ها، آزمایشگاه مرتبط با فعالیت خود را اداره میکرد. و در سال 1379 به منظور یکپارچه سازی آزمایشگاه ها و ارائه بهتر خدمات مدیریت امور آزمایشگاه ها ایجاد گردید. با گذشت زمان و پیشرفتهای تکنولوژی، این مجموعه نیز همگام با مراکز معتبر جهانی امکانات خود را به روز کرده و از تجهیزات با تکنولوژی بالا و روزآمد استفاده می کند و در حوزه تحقیقات دام و محصولات دامی مجموعه ای کامل و بی نظیر را در کنار هم با نام مدیریت امور آزمایشگاهها فراهم نموده است. مجموعه مدیریت امور آزمایشگاه ها دارای پنج آزمایشگاه اصلی و چندین آزمایشگاه زیر مجموعه با نام های زیر می باشد:

• آزمایشگاه تغذیه و فیزیولوژی دام و طیور (آزمایشگاه تغذیه شیمیایی خوراک، آزمایشگاه فیزیولوژی تغذیه، آزمایشگاه بیوشیمی)

• آزمایشگاه فرآوری تولیدات دامی (آزمایشگاه شیر و فرآورده های لبنی، آزمایشگاه گوشت، آزمایشگاه تخم مرغ، آزمایشگاه چرم، پوست، الیاف دامی، بررسی های فولیکولی)

• آزمایشگاه عسل و سایر فرآورده های زنبور عسل

• آزمایشگاه بیوتکنولوژی (آزمایشگاه ژنتیک مولکولی، آزمایشگاه سیتوژنتیک، آزمایشگاه میکروبیولوژی، آزمایشگاه ژنومیکس، آزمایشگاه تولید مثل و بانک ژن)

سابقه هشتاد سال فعالیت مستمر  مجموعه آزمایشگاه های مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور و نیز در اختیار داشتن دستگاه های روزآمد و کادر مجرب آن را به مجموعه ای توانا، کارا و پاسخگو جهت خدمت رسانی به پژوهشگران، محققین ستادی و استانی،مراکز علمی و دانشگاهی، بخش های خصوصی  و دولتی تبدیل کرده است.

آزمایشگاههای تغذیه و فیزیولوژی دام و طیور

شرح وظایف آزمایشگاه:   

1 – تعیین ترکیبات شیمیایی خوراکهای دام و طیور

2 – تعیین میزان قابلیت هضم مواد خوراکی دام و طیور به روش in vitro  و in vivo

3 – تعیین میزان تجزیه پذیری خوراک دام (ماده خشک ؛ پروتئین خام و …) به روش in situ

4 – تعیین میزان انرژی قابل متابولیسم خوراک دام برای نشخوارکنندگان به روش تکنیک آزمایشگاهی تولید گاز ( in vitro Gas Production Technique )

5 – تعیین میزان انرژی قابل متابولیسم خوراک برای طیور به روش Force Feeding

6 – انجام آزمایشات مختلف جهت تعیین پارامترهای بیوشیمیایی خون و ادرار

7 – انجام آزمایشات به منظور بررسی و تایید فنی ارزش غذایی مواد خوراکی ارسالی از سوی سازمان‌ها و مراکز دولتی و بخش خصوصی

خدمات قابل ارائه:

1- اندازه گیری ماده خشک

2- اندازه گیری پروتئین خام

3- اندازه گیری انرژی خام

4- اندازه گیری الیاف خام

5- اندازه گیری چربی خام

6- اندازه گیری خاکستر

7- اندازه گیری عناصر معدنی شامل :کلسیم ، فسفر، آهن، روی، مس، منگنز، منیزیم، پتاسیم ، سدیم، کلر، سرب وگوگرد

8- اندازه گیری دیواره سلولی(NDF )

9- اندازه گیری دیواره سلولی بدون همی سلولز(ِADF )

10- اندازه گیری لیگنین (ADL )

11- اندازه گیری اوره

12- اندازه گیری نیتروژن فرار (  TVN)

13- اندازه گیری خاکستر نامحلول در اسید (AIA)

14- اندازه گیری کل اسید های چرب فرار (TVFA)

15- اندازه گیری نیتروژن آمونیاکی (N- NH3 )

16- اندازه گیری pH

17- اندازه گیری قابلیت هضم به روش حیوان زنده  (in vivo ) شامل قابلیت هضم ماده خشک ، ماده آلی، پروتئین خام،  الیاف خام ، چربی خام و انرژی خام و کل مواد مغذی قابل هضم ( TDN)

18- اندازه گیری قابلیت هضم به روش آزمایشگاهی (in vitro )شامل قابلیت هضم ماده خشک ، ماده آلی و ماده آلی در ماده خشک

19- تکنیک آزمایشگاهی تولید گاز ( in vitro Gas Production Technique )

20- اندازه گیری تجزیه پذیری ماده خشک ،  ماده آلی و  پروتئین خام

21- اندازه گیری انرژی قابل متابولیسم ( ME) در طیور

22- اندازه گیری کل تانن و کل ترکیبات فنلی قابل استخراج

23- اندازه گیری کربوهیدراتهای غیر ساختمانی (نشاسته و قندهای محلول)

24- اندازه گیری سلولز و همی سلولز

25- اندازه گیری فیبر محلول، فیبر نامحلول و بتا گلوکان

26- اندازه گیری ویسکوزیته

27- اندازه گیری به روش CNCPS

28- اندازه گیری کروم به روش اسپکتروفتومتری جهت تعیین قابلیت هضم به روش in vivo

آزمایشگاه فیزیولوژی تغذیه

1 – تعیین میزان قابلیت هضم مواد خوراکی دام و طیور به روش in vitro in vivo ,  و…

2 – تعیین میزان تجزیه پذیری خوراک دام (ماده خشک، پروتئین خام و …) به روش in situ

3 – تعیین میزان تخمیرپذیری و انرژی قابل متابولیسم خوراک دام (نشحوارکنندگان) به روش تکنیک آزمایشگاهی تولیدگاز (In vitro Gas Production Technique)

آزمایشگاه بیوشیمی

• استخراج چربی برای اندازه گیری اسیدهای چرب با GC به روش سوکسله

• استخراج چربی برای اندازه گیری اسیدهای چرب با GC به روش فولش

• اندازه گیری اسیدهای چرب با GC شامل مشتق سازی و تزریق

• اندازه گیری اسیدهای چرب فرار سیلو و شیرابه شکمبه با GC – شامل آماده سازی، عصاره گیری و تزریق

• تعیین پروفیل اسیدهای چرب در مواد خوراکی و فرآورده های دامی با استفاده از روش کروماتوگرافی گازی

• بررسی و به‌کارگیری مکمل های مواد معدنی الی و رنگدانه های گیاهی در تغذیه دام و طیور

آزمایشگاه ژنتیک مولکولی

شرح وظایف آزمایشگاه:  

1 – انجام تست های انساب و انتساب در دام های اهلی ایران

2 – تشخیص بیماری های ژنتیکی دامی با استفاده از تکنیک های ژنتیک مولکولی

3 – شناسایی مولکولی نژاد های بومی و ارائه برنامه حفاظتی برای جمعیت های دامی کشور

4 – مطالعه ژن های کاندیدای مرتبط با صفت تولیدی و تولید مثلی جمعیت های دامی کشور

5 – مطالعه بیان ژن ها به منظور بهینه سازی مصرف مواد مغذی در دام های کشور

6 – تعیین توالی قطعات ژنی در مطالعات ژنتیکی

خدمات قابل ارائه:

1- انجام آزمایشات کامل سیتوژنتیکی دام و طیور و زنبور عسل شامل : استخراج کروموزوم از خون و بافت ،کاریوتایپ، نواربندی کروموزومها (C و G باندینگ )

2- استخراج DNA از خون ، بافت ، شیر و اسپرم موجودات مختلف

3- ژنوتایپینگ مارکرهای RAPD ، میکروساتلایت، RFLP و …

4- مطالعه بر روی پلی مورفیسم ژنهای اقتصادی دام ، طیور و زنبور عسل

5- آزمون تست انساب

6- کشت و مطالعه بر روی باکتریها و پروبیوتیک ها

آزمایشگاه میکروب شناسی

شرح وظایف آزمایشگاه:   

شناسایی، جداسازی و خالص سازی وتولید آزمایشگاهی سوش های پروبیوتیک در تغذیه دام و طیور و صنایع غذایی

خدمات قابل ارائه:

• انجام آزمایشات میکروبی

• اندازه‌گیری توتال کانت

• اندازه‌گیری کلی فرم

• اندازه‌گیری ایشرشیا ­کلی

• اندازه‌گیری کپک، مخمر و…)

• تولید آزمایشگاهی آنزیم های میکروبی (باکتریایی و قارچی) جهت استفاده در تغذیه دام و طیور

آزمایشگاه الیاف دامی و پوست

شرح وظایف آزمایشگاه:   

1- تعیین خصوصیات کمی و کیفی (فیزیکی و شیمیایی) الیاف دامی(شامل شستشوی پشم و حلاجی الیاف دامی – اندازه گیری طول استاپل – قطر الیاف – طول (XH و XB) الیاف – درصد کرک و مو – چربی – راندمان – استحکام و تعیین مدولاسیون)

2- تعیین خصوصیات کمی و کیفی (فیزیکی و شیمیایی) پوست و چرم دام (شامل: اندازه گیری ضخامت پوست، گرین فوتاژ در پوست)

3- تعیین خصوصیات فولیکولی تولید کننده الیاف دامی

خدمات قابل ارائه:

الف) آزمایشات مطالعات الیاف

1. نمونه برداری از پوست دام(2 عدد)

2. تناسب فولیکولی (نسبت S/P)

3. فعالیت فولیکولی

4. تراکم فولیکولی

5. نمونه برداری از روی بدن دام

6. اندازه گیری طول دسته الیاف روی بدن دام

7. اندازه گیری طول دسته الیاف در آزمایشگاه

8. اندازه گیری طول الیاف با خط کش (100 تار)

9. شناسایی الیاف (حقیقی، کمپ، مدولایی و …)

10. شناسایی الیاف (کرک و مو)

11. اندازه گیری چربی (به روش Soxtec)

12. اندازه گیری بازده (راندمان)

13. اندازه گیری مواد گیاهی (با روش سود سوزآور)

14. اندازه گیری مواد گیاهی (با روش دستی)

15. اندازه گیری مدولاسیون (با میکروسکوپ)

16. اندازه گیری قطر (با میکروسکوپ)

17. اندازه گیری قطر و مدولاسیون

18. اندازه گیری طول (آلمیتر)

19. اندازه گیری استحکام و کشش پذیری(10 تار از هر نمونه)

ب) آزمایشات مطالعات چرم و پوست

1. نمونه برداری پوست و چرم

2. اندازه گیری چربی پوست

3. اندازه گیری ماده خشک چرم

4. اندازه گیری ازت (به روش کلدال)

5. اندازه گیری pH پوست و چرم

6. اندازه گیری دانسیته

7. اندازه گیری مساحت پوست و چرم

8. تعیین ابعاد پوست و چرم (طول و عرض)

9. تعیین ضخامت (با کولیس ورنیه)

10. تعیین ضخامت (به روش دستی )

11. تعیین خاکستر سولفاته / خاکستر نامحلول در آب

12. اندازه گیری خاکستر کل

13. اندازه گیری استحکام و ازدیاد طول

14. اندازه گیری طول الیاف با خط کش (100 تار) و تعیین ظریب تغییر طول

15. تعیین در صد مو در الیاف کرک( موکشی شده – شسته شده )

16. اندازه گیری قطر الیاف ( میکروسکوپ )و تعیین ظریب تغییرات

17. اندازه گیری ازت آزاد پوست (به روش کلدال)

18. در صد مواد قابل حل در آب (پوست)

19. اندازه گیری استحکام و ازدیاد طول(پوست و چرم )

20. اندازه گیری استحکام (پوست و چرم )

21. اندازه گیری ازدیاد طول

22. اندازه گیری بارپارگی یک زبانه ای

23. اندازه گیری بارپارگی دو زبانه ای

24. ریخت شناسی بافت روده و غیره

آزمایشگاه شیر و فرآورده لبنی

شرح وظایف آزمایشگاه:   

1- انجام آزمایشات فیزیکوشیمیایی شیر و فرآورده های آن (اندازه گیری ازت کل، ازت محلول، ازت غیر پروتئینی، چربی، نمک، خاکستر و …)

2- تولید آزمایشگاهی انواع فرآورده های لبنی در سطح پایلوت

خدمات قابل ارائه:

1- اندازه گیری اسیدیته در شیر و فرآورده های لبنی

2- اندازه گیری pH در شیر و فرآورده های لبنی

3- اندازه گیری ماده خشک در شیر و فرآورده های لبنی

4- اندازه گیری پروتئین در شیر و فرآورده های لبنی

5- اندازه گیری NPN در شیر و فرآورده های لبنی

6- اندازه گیری ازت آزاد در شیر و فرآورده های لبنی

7- اندازه گیری ازت محلول در شیر و فرآورده های لبنی

8- اندازه گیری چربی در شیر و فرآورده های لبنی

9- اندازه گیری خاکستر در شیر و فرآورده های لبنی

10- اندازه گیری نمک در شیر و فرآورده های لبنی

11- اندازه گیری مواد معدنی شامل :کلسیم، فسفر، منیزیم و پتاسیم در شیر و فرآورده های لبنی

12- اندازه گیری درصدهای چربی، پروتئین، لاکتوز، ماده خشک و SNF در شیر و فرآورده های لبنی با استفاده از دستگاه  میلکواسکن

آزمایشگاه گوشت

شرح وظایف آزمایشگاه:

1- تعیین میزان ترکیبات شیمیایی گوشت و فرآورده های آن

2- تعیین صفات کیفی و تکنولوژیکی گوشت (رنگ و تعیین WHC در گوشت و فرآورده های گوشتی، ماندگاری (TBA) و …)

خدمات قابل ارائه:

1- اندازه گیری pH در گوشت و فراورده های گوشتی دام و طیور

2- اندازه گیری ماده خشک در گوشت و فراورده های گوشتی دام و طیور

3- اندازه گیری پروتئین در گوشت و فراورده های گوشتی دام و طیور

4- اندازه گیری ازت غیر پروتئینی در گوشت و فراورده های گوشتی دام و طیور

5- اندازه گیری چربی در گوشت و فراورده های گوشتی دام و طیور

6- اندازه گیری خاکستر در گوشت و فراورده های گوشتی دام و طیور

7- اندازه گیری مواد معدنی شامل : کلسیم، فسفر، منیزیم، پتاسیم و سدیم در گوشت و فراورده های گوشتی دام و طیور

8- اندازه گیری افت وزن پس از پخت در گوشت و فراورده های گوشتی دام و طیور

9- اندازه گیری WHC در گوشت و فراورده های گوشتی دام و طیور

10- اندازه گیری TVN در گوشت و فراورده های گوشتی دام و طیور

آزمایشگاه تخم مرغ

شرح وظایف آزمایشگاه:

1- تعیین خصوصیات کیفی و ظاهری تخم مرغ (شامل : وزن، ارتفاع، سفیده، واحد هاو، وزن پوسته، رنگ زرده ، ضخامت پوسته، استحکام پوسته، وزن مخصوص و …)

خدمات قابل ارائه:

1- اندازه گیری وزن تخم مرغ

2- اندازه گیری ارتفاع سفیده تخم مرغ

3- اندازه گیری واحد هاو تخم مرغ

4- اندازه گیری وزن پوسته تخم مرغ

5- تعیین نمره رنگ زرده تخم مرغ

6- اندازه گیری ضخامت پوسته تخم مرغ

7- اندازه گیری استحکام تخم مرغ

8- اندازه گیری وزن مخصوص تخم مرغ

9- اندازه گیری کلسترول تخم مرغ

آزمایشگاه عسل

شرح وظایف آزمایشگاه:   

• انجام آزمایشات شیمیایی کنترل کیفی عسل

• بررسی خصوصیات ظاهری عسل

خدمات قابل ارائه:

1. اندازه‌گیری رطوبت

2. اندازه‌گیری هیدروکسی متیل فورفورال(HMF)

3. اندازه‌گیری اسیدیته

4. اندازه‌گیری pH

5. اندازه‌گیری ساکارز

6. اندازه‌گیری نسبت گلوکز به فروکتوز

7. اندازه‌گیری قندهای احیا کننده

8. اندازه‌گیری خاکستر

9. اندازه‌گیری دیاستاز

10. اندازه‌گیری گلوکز تجارتی

11. خصوصیات ظاهری عسل (شامل : بو، طعم، رنگ، کف، تمیزی)