بخش اصلاح نژاد و تکثیر و پرورش آبزیان

معرفی کلی بخش اصلاح نژاد و تکثیر و پرورش آبزیان
بخش آبزی پروری در تقریباً چهار دهه گذشته برای رفع چالش ها و موانع صنعت آبزی پروری و همچنین افزایش بهره وری تولید، اشتغال زایی و ایجاد زنجیره ارزش در استان و کشور، نقش بسزایی را با انجام تحقیقات کاربردی، بنیادی و ... و ترویج آنها به فعالان صنعت آبزی پروری داشته است.
وظایف بخش اصلاح نژاد و تکثیر و پرورش آبزیان در چهار دهه گذشته
•    شناسایی و انتخاب گونه های مستعد برای آبزی پروری بر اساس شرایط اقلیمی
•    دستیابی به بیوتکنیک تکثیر و پرورش گونه های با ارزش بومی و غیر بومی در راستای تولید و انتقال دانش به بخش اجرا برای حفاظت از ذخایر
•    معرفی گونه های جدید پرورشی در راستای تنوع بخشی به سیستم آبزی پروری
•    معرفی روش های نوین آبزی پروری و توسعه آبزی پروری متناسب با پتانسیل منطقه
•    مطالعات امکان سنجی برای توسعه آبزی پروری در منابع آبی مختلف خوزستان و سایر استان های همجوار 
•    مطالعات ژنتیکی و اصلاح نژاد در راستای تعیین جمعیت های برتر برای افزایش پایداری و کارایی در آبزی پروری
•    تعیین جیره غذایی آبزیان بر اساس فیزیولوژی تغذیه گونه ها در آبزی پروری
•    تعیین سیاستهای آبزی پروری برای توسعه در استان با همکاری اداره کل شیلات خوزستان
•    ارائه دستورالعمل علمی و اجرایی برای توسعه آبزی پروری و افزایش راندمان تولید در استان

اهم فعالیت های انجام شده در بخش اصلاح نژاد و تکثیر و پرورش آبزیان
اهم فعالیت‌های بخش آبزی‌پروری طیف نسبتاً گسترده‌ای از زنجیره تولید را دربرگرفته است که از شناسایی و انتخاب گونه‌های اقتصادی، مولدسازی و تکثیر، تولید لارو و بچه‌ماهی، پرورش ماهیان گرمابی و دریایی و میگو، ایجاد تنوع گونه ای در آبزی پروری، تا تغذیه و بهینه‌سازی خوراک، ژنتیک و اصلاح‌نژاد بوده را شامل می شود. تمرکز برجسته فعالیت‌ها بر حل مسائل فنی تولید و افزایش قابلیت تکثیر و پرورش گونه‌های اقتصادی، متناسب با شرایط خوزستان بوده است. اهم این فعالیت ها در محورهای زیر همراه با برونداد کاربردی آنها خلاصه شده است:
تکثیر و تولید مثل: توسعه و بررسی امکان تکثیر مصنوعی، رسیدگی جنسی مولدین، بررسی شاخص‌های تولیدمثلی، مقایسه عملکرد تکثیر در شرایط مختلف و خارج از فصل، در گونه های کپور ماهیان بومی (بنی، شیربت، برزم، گطان)، کپور ماهیان هندی (کاتلا، روهو، مریگال) و کپور ماهیان چینی (آمور، کپور نقره ای و کپور سرگنده) و کپور معمولی بوده که منجر به ایجاد دانش و تجربه فنی برای تکثیر گونه‌های بومی و اقتصادی شده است.
پرورش ماهیان گرمابی: تولید و تکثیر، پرورش لارو تا انگشت‌قد، تعیین شرایط مناسب پرورش مراحل اولیه و بررسی بقا در کپورماهیان با افزایش دانش فنی تولید بچه‌ماهی همراه بوده است. همچنین بررسی امکان پرورش، تراکم، سیستم‌های چندگونه‌ای و پلی‌کالچر و مقایسه عملکرد جمعیت‌ها در گونه های بنی، کپور معمولی، کپورهای هندی و چینی و ماهیان خاویاری منجر به توسعه فناوری پرورش ماهیان گرمابی متناسب با شرایط خوزستان شده است.
مولدسازی و مدیریت مولدین: تهیه و نگهداری مولدین، بررسی اثر شرایط اسارت و تغذیه بر تولیدمثل و کیفیت گامت‌ها در گونه های بنی و کپور معمولی بوده که منجر به فراهم‌سازی پایه‌های لازم برای تولید پایدار بچه‌ماهی شده است.
پرورش میگو: بررسی تراکم‌های مختلف و فوق‌معمول، عوامل مؤثر بر تولید لارو و اثر شرایط محیطی بر رشد و بقا در گونه وانامی که به منظور بهینه‌سازی تولید و افزایش بهره‌وری مزارع میگو صورت پذیرفته است.
تغذیه و خوراک: از تعیین سطوح پروتئین و انرژی، اسیدهای آمینه تا جایگزینی پودر ماهی و سویا با منابع گیاهی و استفاده از کنجاله‌های دانه‌های روغنی در گونه های مختلف صبیتی، شانک، شیربت، بنی، کپور معمولی، باس دریایی فعالیت هایی بوده که حرکت به سمت خوراک اقتصادی‌تر و کاهش وابستگی به نهاده‌های پرهزینه را مهیا کرده است. همچنین استفاده از افزودنی‌ها و بهبود بهره‌وری خوراک با بررسی کاربرد اسیدهای صفراوی و اثر آن بر رشد، بازماندگی و بهره‌وری جیره در گونه های کپور معمولی و باس دریایی در راستای بهبود استفاده از خوراک و عملکرد رشد صورت گرفته است.
ژنتیک و اصلاح‌نژاد: با ورود نسل F1 کپور معمولی از چین، مقایسه جمعیت‌های وارداتی و بومی، القای تریپلوئید در بنی،     استفاده از مارکرهای بیوشیمیایی ـ ژنتیکی در جهت تشخیص باربوس ماهیان استان خوزستان، ارزیابی مدیریت ژنتیکی در کارگاه های تکثیر و پرورش ماهیان گرمابی جنوب و جنوب غرب ایران، اصلاح‌نژاد و برنامه بهگزینی صفت رشد در کپور معمولی با ایجاد زیرساخت علمی برای مدیریت و بهبود ژنتیکی جمعیت‌های پرورشی همراه بوده است.
مقایسه رشد، عملکرد تولیدمثلی و عملکرد نتاج جمعیت‌های مختلف در کپور معمولی به منظور شناسایی ظرفیت جمعیت‌های مختلف برای استفاده در برنامه‌های پرورشی و اصلاحی انجام شده است. 
توسعه آبزی پروری متناسب با پتانسیل منطقه و استفاده از آب های نامتعارف: استفاده از پساب کشاورزی و نیشکر در تولید ماهی باس دریایی آسیایی و میگو با بهره وری از آب های نامتعارف و افزایش تولید همراه شده است.
اقتصاد آبزی‌پروری: مقایسه اقتصادی روش‌های پرورش، بررسی اقتصاد پرورش توأم و بازار کپور ماهیان از جمله پژوهش هایی است که ورود مطالعات اقتصادی به ارزیابی فناوری‌های پرورشی را در بر داشته است.
فناوری‌های پرورش: بررسی سیستم‌های استخر خاکی، قفس، پلی‌کالچر و تراکم‌های مختلف در ماهیان گرمابی، دریایی و میگو منجر به ایجاد گزینه‌های متنوع فنی برای شرایط مختلف تولید شده است.