خالص‌سازی جمعیت‌های نیمه‌خواهری در ارقام پیاز سفید روزبلند

به گزارش روابط عمومی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، بهبود عملکرد و افزایش یکنواختی در ارقام پیاز، همواره یکی از اولویت‌های راهبردی در برنامه‌های اصلاحی این محصول استراتژیک محسوب می‌شود. در همین راستا، بهرام رستم‌فرودی، عضو هیئت‌علمی بخش تحقیقات سبزی، صیفی و حبوبات آبی، با تشریح جزئیات پژوهش اخیر خود در خصوص خالص‌سازی خانواده‌های نیمه‌خواهری در پیازهای سفید روزبلند، بر اهمیت این فرایند در دستیابی به ارقام برتر تأکید کرد.

رستم‌فرودی در خصوص ماهیت ژنتیکی این محصول اظهار داشت: «پیاز از جمله گیاهان دگرگشن است که به طور طبیعی از تنوع ژنتیکی بالایی برخوردار است. اگرچه این تنوع، منبع ارزشمندی برای انتخاب به‌نژادی محسوب می‌شود، اما برای دستیابی به بذرهای تجاری استاندارد، نیازمند مدیریت دقیق جهت افزایش یکنواختی و پایداری صفات هستیم.»

وی با اشاره به سازوکار این پژوهش افزود: «ارزیابی خانواده‌های نیمه‌خواهری، بستری علمی برای شناسایی ژنوتیپ‌های برتر را فراهم می‌کند. در این طرح، پس از شناسایی گیاهان مطلوب، فرایند خالص‌سازی و تشکیل جمعیت‌های منتخب آغاز شد تا صفاتی همچون عملکرد بالا، شکل هندسی مناسب غده، یکنواختی در بلوغ، کیفیت بازارپسندی و سازگاری با شرایط محیطی در نسل‌های بعدی تثبیت شوند.»

این پژوهشگر با بیان اینکه در این مطالعه، جمعیت‌های منتخب حاصل از خانواده‌های نیمه‌خواهری از نظر ویژگی‌های زراعی و عملکردی مورد مقایسه دقیق قرار گرفتند، تصریح کرد: «یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد برخی جمعیت‌های اصلاح‌شده، برتری معناداری در شاخص‌های عملکردی و یکنواختی نسبت به شاهدها دارند و می‌توانند به عنوان ذخایر ژنتیکی ارزشمند در برنامه‌های اصلاحی آینده مورد بهره‌برداری قرار گیرند.»

 رستم‌فرودی در ادامه به معیارهای چندجانبه انتخاب در این پژوهش اشاره کرد و گفت: «ارزیابی ما تنها به میزان تولید محدود نشد؛ بلکه پارامترهای کلیدی نظیر درصد بوته‌های یکنواخت در مزرعه، مقاومت به تنش‌های محیطی و به‌ویژه قابلیت انبارمانی محصول که از چالش‌های اصلی تولید پیاز است، در انتخاب جمعیت‌های برتر مدنظر قرار گرفت.»

عضو هیئت‌علمی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر در پایان با تأکید بر مزایای این روش برای بخش کشاورزی خاطرنشان کرد: «افزایش یکنواختی در مزارع پیاز، علاوه بر تسهیل عملیات زراعی و کاهش هزینه‌های تولید، موجب ارتقای رضایت کشاورزان و بهبود جایگاه ارقام داخلی در بازار می‌شود. جمعیت‌های منتخب این پروژه، ظرفیت بالایی برای معرفی به عنوان ارقام جدید و یا استفاده به عنوان والدین در لاین‌های اصلاحی آتی دارند و می‌توانند گام مؤثری در جهت افزایش بهره‌وری تولید پیاز در کشور باشند.»