پیوند دانش و مزرعه؛ رویکرد مسئلهمحور برای ارتقای بهرهوری
به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل، اجرای طرح تحقیقی و توسعهای سیبزمینی در روستای «کنزق» از توابع شهرستان سرعین، نماد عینی پیوند میان دانشِ آکادمیک و نیازهای واقعی کشاورزان است. در این پروژه که برای سال زراعی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ برنامهریزی شده، تمرکز اصلی بر حلِ «مسئله» (کاهش بهرهوری و هدررفت آب) از طریق «راهکار علمی» (آبیاری قطرهای تیپ و مدیریت تغذیه) قرار گرفته است.
تبدیل مزرعه به کلاس درسِ عملی
این طرح که در سطح نیم هکتار و با کشت ارقام «آگریا» و «جلی» اجرایی شده، صرفاً یک پروژهٔ آزمایشی نیست؛ بلکه یک «مزرعه الگویی» برای تغییر نگرش بهرهبرداران منطقه است. با حضور پژوهشگران مروج ارشد در کنار کشاورزان پیشرو، خلأ موجود میان نتایج تحقیقاتی در مراکز علمی و آنچه در سطح کشتوزار رخ میدهد، پر شده است.
داود حسنپناه، پژوهشگر مروج ارشد مرکز تحقیقات کشاورزی استان اردبیل و مجری مسئول این طرح، با تأکید بر اینکه دانش کشاورزی تنها زمانی ارزشمند است که در مزرعه به بهرهوری منجر شود، اظهار داشت: «رویکرد ما در این طرح، کاملاً مسئلهمحور است. ما در مرکز تحقیقات، صرفاً به دنبال تولید مقاله نیستیم؛ بلکه هدف اصلیمان پیادهسازی نتایج علمی در شرایط واقعی مزرعه است. وقتی کشاورز ببیند که چگونه با استفاده از سیستم آبیاری تیپ و مدیریت دقیق کودی، محصولی باکیفیتتر با هزینه کمتر تولید کرده، آنگاه دانش بهطور خودکار در جامعه کشاورزی نهادینه میشود.»
وی افزود: «همافزایی ایجاد شده بین مروجان، کارشناسان و کشاورزان در این طرح، بستری فراهم کرده تا مهارتهای نوین بهجای تدریس در کلاسهای تئوری، بهصورت عملی و در فرایند «کاشت تا برداشت» آموزش داده شود.»
مدیریت هوشمندانه؛ از پاییز تا فصل داشت
فنّاوری بهکارگرفتهشده در این طرح، شامل بستهای جامع از مدیریتِ تغذیه و آبیاری است. از استفاده از کودهای دامی و مرغی در مرحله پاییز برای اصلاح خاک، تا بهکارگیری اسیدهای آمینه در مرحله داشت همراه با آبیاری قطرهای؛ تمامی این گامها بر اساس اصول علمی و با هدف تابآوری در برابر تغییرات اقلیمی طراحی شدهاند.
این اقدامِ مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل و جهاد کشاورزی شهرستان سرعین، گامی عملی در مسیر تحقق کشاورزی دانشبنیان است؛ جایی که «دانش» بهعنوان نهادهای راهبُردی در کنار آب، خاک و بذر، جایگاه اصلی خود را در تولید پیدا میکند.
