تحولی زیستی در مزارع دانههای روغنی؛
نسخه شفابخش «زنبور براکون» علیه آفت کارادرینا
به گزارش روابطعمومی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر؛ در سالهای اخیر، تغییرات اقلیمی و ظهور طغیانهای آفات برگخوار، بهویژه «کارادرینا» در مزارع آفتابگردان، سویا و کنجد، چالشهای جدی برای تولیدکنندگان دانههای روغنی ایجاد کرده است. در پاسخ به این معضل و با هدف کاهش وابستگی به سموم شیمیایی و حفظ سلامت اکوسیستم، طرح «کنترل بیولوژیک با استفاده از زنبور براکون» در مزرعه تحقیقاتی این مؤسسه عملیاتی شد.
پایان عصر سمپاشیهای پرخطر
مهدی غفاری، رئیس بخش تحقیقات دانههای روغنی مؤسسه، با اشاره به ناکارآمدی تدریجی سموم شیمیایی در برابر آفات مقاومشده، اظهار داشت: «استفاده از سموم علاوه بر مخاطرات زیستمحیطی، در مزارع دانههای روغنی که بوتهها ارتفاع بالایی دارند، بسیار دشوار و نیازمند استفاده از پهپاد است. رهاسازی زنبور براکون نه تنها این چالش فنی را رفع کرده، بلکه به عنوان یک راهکار پایدار، مقرونبهصرفه و سازگار با محیط زیست، جایگزینی هوشمندانه برای مبارزه شیمیایی محسوب میشود.
مکانیسم اثر: شکارگری هوشمندانه در دل مزرعه
در این طرح که با همکاری واحدهای فناور ایستگاه تحقیقات استان قزوین اجرایی شده است، از توانایی ذاتی «زنبور براکون» به عنوان یک پارازیتوئید فعال علیه لاروهای خانواده شبپرهها استفاده میشود.
محمدمهدی عبداللهی، از کارشناسان این طرح، درباره نحوه عملکرد این حشره مفید توضیح داد: «زنبور براکون با ردیابی دقیق ردپای شیمیایی لارو، آن را شناسایی کرده و با تزریق اندکی زهر، لارو را فلج میکند. پس از آن، بسته به جثه آفت، تعدادی تخم بر روی بدن لارو قرار میدهد. نوزادان زنبور طی ۷ تا ۱۰ روز با تغذیه از بدن میزبان، فرآیند کنترل آفت را تکمیل میکنند».
سادگی در اجرا، بهرهوری در تولید
یکی از ویژگیهای بارز این روش، سهولت بالای آن برای کشاورزان است. بر اساس بررسیهای صورت گرفته، در این شیوه تنها با رهاسازی تعدادی لیوان حاوی زنبورهای بالغ در نقاط مختلف مزرعه (به ازای هر هکتار ۳ تا ۴ لیوان)، بخش عمدهای از جمعیت آفت مهار میشود.
رئیس بخش تحقیقات دانههای روغنی در پایان با تأکید بر نتایج درخشان این روش زیستی، از تمامی کشاورزان محصولات دانههای روغنی دعوت کرد تا با بهرهگیری از این ظرفیت طبیعی، ضمن کاهش هزینههای تولید و سموم، گامی بلند در مسیر تولید محصولات سالم و پایداری مزارع خود بردارند.
این اقدام مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، بار دیگر نشان داد که با تکیه بر یافتههای علمی و ابزارهای طبیعی، میتوان تهدیدات کشاورزی را به فرصتی برای احیای سلامت مزارع بدل کرد.



