ضرورت استقرار نظام پایش سلامت خاک در ایران

به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی ،  پژوهشگر بخش تحقیقات خاک و آب مرکز در وبیناری با موضوع «روش‌های ارزیابی سلامت خاک» که در قالب برنامه‌های شبکه آموزش کشاورزی برگزار شد، اظهار داشت: بر اساس گزارش سازمان فائو (FAO)، در حال حاضر حدود ۳۳ درصد از اراضی جهان در معرض تخریب متوسط تا شدید قرار دارند.

حسن‌پور در تشریح عوامل تخریب خاک در سطح جهانی تصریح کرد: فرسایش، کاهش کربن آلی، عدم تعادل عناصر غذایی، شوری و سدیمی‌شدن، آلودگی، اسیدی‌شدن، کاهش تنوع زیستی، فشردگی، غرقاب و ایجاد سله سطحی از مهم‌ترین تهدیدات جهانی هستند و تداوم روند فعلی مدیریت خاک، پیامدهای تخریبی را در حوزه تولید غذا و محیط‌زیست تشدید خواهد کرد.

وی با بررسی وضعیت داخلی افزود: ایران نیز به دلیل قرار داشتن در مناطق خشک و نیمه‌خشک، با چالش‌های جدی نظیر فرسایش آبی و بادی، شوری و سدیمی‌شدن، پایین بودن ماده آلی و حاصلخیزی، تغییر کاربری اراضی و بهره‌برداری نامناسب از منابع آب و خاک مواجه است.

پژوهشگر مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی آذربایجان شرقی با اشاره به پیچیدگی ارزیابی سلامت خاک خاطرنشان کرد که این امر تنها با بررسی یک ویژگی واحد مانند ماده آلی، بافت یا شوری میسر نیست، بلکه باید مجموعه‌ای از شاخص‌های فیزیکی، شیمیایی و زیستی و همچنین توانایی خاک در ایفای کارکردهای خود مورد توجه قرار گیرد.

وی در ادامه به معرفی متدهای نوین ارزیابی از جمله کارت‌های نمره‌دهی سلامت خاک دانشگاه ویسکانسین، آزمون هینی، چارچوب ارزیابی دانشگاه کرنل و همچنین بهره‌گیری از فناوری‌های سنجش از دور و هوش مصنوعی پرداخت.

رضا حسن‌پور در پایان تأکید کرد که برای مدیریت بهینه منابع، باید از ارزیابی‌های پراکنده و پژوهشی به سمت ایجاد یک «نظام پایش سلامت خاک» در سطح کشور حرکت کنیم تا امکان شناسایی نقاط بحرانی، اولویت‌بندی اقدامات اصلاحی و ارزیابی اثربخشی برنامه‌های مدیریتی فراهم شود.