پاسداری از سرمایه ژنتیکی ابریشم ایران زیر عدسی میکروسکوپ
هیچ پروانهای بدون آزمایش از چرخه تکثیر عبور نمیکند
به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات ابریشم کشور، حفظ ذخایر ژنتیکی کرم ابریشم و تولید تخم نوغان سالم، تنها به پرورش موفق لاینهای ژنتیکی و استحصال تخم محدود نمیشود؛ بلکه یکی از حساسترین و تعیینکنندهترین مراحل، پس از تخمریزی پروانههای مادر و در آزمایشگاه رقم میخورد؛ جایی که سلامت هر پروانه، سرنوشت نسل آینده را تعیین میکند.
در این فرآیند تخصصی، پس از پایان دوره پرورش و خروج پروانهها از پیله و انجام تخمریزی، پروانههای ماده بهصورت انفرادی مورد آزمایش پبرین قرار میگیرند تا احتمال وجود عامل بیماری در هر پروانه بهطور دقیق بررسی شود. پبرین یکی از مهمترین بیماریهای کرم ابریشم است که عامل آن میتواند از طریق پروانه مادر به نسل بعد منتقل شود و به همین دلیل، کوچکترین غفلت در شناسایی آلودگی میتواند سلامت یک نسل و حتی تداوم یک ذخیره ژنتیکی ارزشمند را با مخاطره مواجه کند.
بررسیهای علمی نیز نشان میدهد که کنترل دقیق پروانههای مادر، یکی از مهمترین راهکارها برای جلوگیری از گسترش بیماری و تولید تخم نوغان عاری از آلودگی است. در مرکز تحقیقات ابریشم کشور، این فرآیند با حساسیت ویژه و به روش آزمایش تکپروانهای انجام میشود؛ به این معنا که هر پروانه ماده بهصورت جداگانه بررسی شده و نمونه حاصل تحت آزمایش میکروسکوپی قرار میگیرد. اهمیت این مرحله زمانی دوچندان میشود که بدانیم در صورت مشاهده آلودگی به پبرین در یک پروانه مادر، تخمهای حاصل از همان پروانه از چرخه تولید خارج و معدوم میشود تا هیچگونه احتمال انتقال بیماری به نسلهای بعدی باقی نماند. استانداردهای علمی تولید تخم کرم ابریشم نیز بر اهمیت آزمایش انفرادی پروانههای مادر و حذف تخمهای مرتبط با نمونههای آلوده تأکید دارند.
این فرآیند هر ساله در مرکز تحقیقات ابریشم کشور با دو هدف راهبردی دنبال میشود؛ نخست، تولید تخم نوغان نسل پایه و نسلهای تکثیری سالم و دوم، حفظ، صیانت و تداوم ذخایر ارزشمند ژنتیکی کرم ابریشم کشور. بانک ژن کرم ابریشم مرکز تحقیقات ابریشم کشور، بهعنوان پشتوانه علمی برنامههای اصلاح نژاد و تولید لاینهای جدید، نیازمند مراقبتی مستمر و چندلایه است و آزمایش تکپروانهای پبرین، یکی از مهمترین حلقههای این زنجیره حفاظتی محسوب میشود. پژوهشگران مرکز معتقدند هر تخم نوغان سالم، نتیجه مجموعهای از فرآیندهای دقیق علمی، آزمایشگاهی و کنترلی است که از انتخاب و پرورش لاینهای ژنتیکی آغاز شده و تا بررسی سلامت پروانههای مادر ادامه پیدا میکند.
امروز در آزمایشگاههای مرکز تحقیقات ابریشم کشور، زیر عدسی میکروسکوپها تنها یک پروانه بررسی نمیشود؛ بلکه سلامت نسل آینده صنعت ابریشم و بخشی از سرمایه ژنتیکی ارزشمند کشور مورد پایش و حفاظت قرار میگیرد. اجرای مستمر این آزمایش تخصصی، نشاندهنده نقش راهبردی مرکز تحقیقات ابریشم کشور در تأمین پشتوانه علمی صنعت نوغانداری، ارتقای امنیت زیستی تولید تخم نوغان و حفاظت از ذخایر ژنتیکی کرم ابریشم ایران است؛ مأموریتی علمی که با دقت پژوهشگران این مرکز، هر ساله از آزمایشگاه آغاز و تا پایداری تولید در زنجیره صنعت ابریشم کشور امتداد پیدا میکند.
