پژوهش باید از مسئله آغاز و به مزرعه کشاورز ختم شود

به گزارش روابط عمومی سازمان تات ،غلامرضا گل‌محمدی در جمع‌بندی اجلاس سراسری مدیران این سازمان، مسئله‌محوری، انتقال سریع یافته‌های تحقیقاتی به عرصه، توسعه هوشمندسازی، صیانت از منابع ژنتیکی، تقویت انتقال فناوری و تعریف پروژه‌های پیشران را از محورهای مهم برنامه‌های پژوهش و فناوری سازمان برشمرد.

وی با تأکید بر ضرورت تثبیت مرجعیت علمی سازمان تات اظهار کرد: برای تحقق این هدف باید مسائل و چالش‌های بخش کشاورزی به‌درستی شناسایی شود و برای ارائه راه‌حل، زمان‌بندی و شاخص‌های مشخص وجود داشته باشد. همچنین باید بتوان اثر نتایج تحقیقات را در عرصه تولید ارزیابی کرد.

گل‌محمدی افزود: مأموریت‌های تحقیقاتی باید بر مبنای مسائل واقعی بخش کشاورزی، ظرفیت‌های تخصصی، شرایط اقلیمی و نیازهای مناطق تعریف شود و از انجام فعالیت‌های مشابه و موازی در واحدهای مختلف جلوگیری شود.

رئیس سازمان تات با تأکید بر رویکرد «پژوهش برای توسعه، پژوهش برای مزرعه و پژوهش برای سفره کشاورز» تصریح کرد: هدف صرفاً انجام یک فعالیت علمی نیست؛ بلکه باید مشخص باشد هر تحقیق قرار است چه مسئله‌ای را حل کند، در چه زمانی به نتیجه برسد و نتیجه آن چه تأثیری بر تولید و زندگی بهره‌برداران خواهد داشت.

تدوین برنامه جامع پژوهش و فناوری مؤسسات و مراکز

معاون وزیر جهاد کشاورزی از مؤسسات و مراکز خواست برنامه جامع نظام پژوهش و فناوری خود را متناسب با مأموریت‌ها و الزامات برنامه هفتم تدوین و ارائه کنند.

وی گفت: وجود این برنامه، امکان برنامه‌ریزی منسجم‌تر، ارزیابی عملکرد و هدایت هدفمند ظرفیت‌های علمی و تخصصی سازمان را فراهم می‌کند.

گل‌محمدی همچنین طرح‌های کلان سازمان را بخشی از حرکت به سمت پژوهش مسئله‌محور دانست و افزود: این طرح‌ها باید با نگاه فرابخشی و مشارکت تخصص‌های مختلف، از مرحله شناسایی مسئله تا ارائه راهکار قابل استفاده در عرصه تولید دنبال شوند.

یافته‌های تحقیقاتی کشت پاییزه سریع‌تر به عرصه برسد

رئیس سازمان تات در بخش دیگری از سخنان خود بر تسریع در انتقال یافته‌های تحقیقاتی به بخش اجرا تأکید کرد و گفت: مؤسسات و مراکز باید نتایج تحقیقات قابل توسعه را در مناطق و استان‌ها به مرحله اجرا برسانند تا کشاورزان به‌صورت مستقیم از دستاوردهای علمی سازمان بهره‌مند شوند.

وی با اشاره به کشت پاییزه افزود: بخش اجرایی بیش از گزارش‌ها و مجموعه‌های طولانی، به توصیه‌های کوتاه، مدیریتی و قابل استفاده در مزرعه نیاز دارد؛ بنابراین توصیه‌های فنی محصولات کشت پاییزه باید به شکلی خلاصه، روشن و کاربردی در اختیار بخش‌های اجرایی و بهره‌برداران قرار گیرد و مستندات تفصیلی نیز به‌عنوان پشتوانه علمی در دسترس باشد.

گل‌محمدی همچنین بر ضرورت ثبت و انعکاس منظم دستاوردهای پژوهشی تأکید کرد و گفت: بخشی از فعالیت‌های ارزشمند مؤسسات و مراکز به‌موقع در سطح سازمان منعکس نمی‌شود و باید سازوکاری فراهم شود تا دستاوردهای جدید به‌صورت مستمر ثبت و در اختیار بخش‌های پژوهشی و مدیریتی قرار گیرد.

ایجاد ایستگاه‌های هوشمند در مراکز تحقیقاتی

معاون وزیر جهاد کشاورزی، هوشمندسازی را از دیگر محورهای مورد توجه سازمان تات عنوان کرد و گفت: ایجاد و توسعه ایستگاه‌های هوشمند کشاورزی در مراکز و مؤسسات دارای ایستگاه تحقیقاتی با جدیت دنبال می‌شود.

وی افزود: ایستگاه‌های تحقیقاتی باید به بستری برای به‌کارگیری، آزمون و ارزیابی فناوری‌های نوین تبدیل شوند تا الگوهای موفق پس از ارزیابی علمی، قابلیت توسعه و انتقال به بخش کشاورزی را داشته باشند.

گل‌محمدی تأکید کرد: هوشمندسازی نباید صرفاً در سطح طرح و ایده باقی بماند، بلکه باید آثار آن در عرصه عملیاتی تحقیقات و در نهایت در مدیریت بهتر تولید کشاورزی مشاهده شود.

صیانت از ذخایر ژنتیکی؛ مأموریت مهم سازمان تات

رئیس سازمان تات در ادامه، حفاظت از منابع ژنتیکی را یکی از مأموریت‌های اساسی مؤسسات و مراکز تحقیقاتی دانست و گفت: کلکسیون‌ها و ذخایر ژنتیکی مستقر در ایستگاه‌های تحقیقاتی باید به‌طور دقیق شناسایی، ثبت، نگهداری و حفاظت شوند.

وی بر ضرورت ارائه تصویری جامع از وضعیت این منابع تأکید کرد و افزود: ذخایر ژنتیکی سرمایه‌های علمی و راهبردی بخش کشاورزی هستند و حفاظت و بهره‌برداری علمی از آنها باید در برنامه مؤسسات و مراکز جایگاه ویژه‌ای داشته باشد.

تقویت انتقال فناوری و نقش‌آفرینی شرکت‌های دانش‌بنیان

گل‌محمدی با اشاره به اهمیت تبدیل دانش به فناوری گفت: مرجعیت علمی زمانی کامل می‌شود که دانش و دستاورد پژوهشی بتواند به فناوری قابل استفاده تبدیل شود؛ از این رو مؤسسات تحقیقاتی باید در حوزه نوآوری، تجاری‌سازی و قراردادهای انتقال فناوری فعال‌تر شوند.

وی افزود: مراکز رشد، هسته‌های فناور و شرکت‌های دانش‌بنیان مرتبط با سازمان باید بیش از گذشته بر مسائل واقعی بخش کشاورزی و نیازهای تولید متمرکز شوند و ارزیابی فعالیت آنها نیز بر اساس میزان نقش‌آفرینی در حل این مسائل صورت گیرد.

رئیس سازمان تات تأکید کرد: تقویت مراکز رشد زمانی به تحقق مأموریت‌های سازمان کمک خواهد کرد که ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان و واحدهای فناور به‌طور هدفمند در مسیر حل چالش‌های کشاورزی و انتقال فناوری به عرصه تولید قرار گیرد.

پروژه‌های پیشران برای مسائل راهبردی کشاورزی

گل‌محمدی در ادامه از مؤسسات و مراکز خواست پروژه‌های پیشران خود را در حوزه‌های راهبردی تدوین کنند و گفت: بذرهای هیبرید، نهاده‌های دامی، هوشمندسازی، تغییر اقلیم و مدیریت بحران از جمله موضوعاتی هستند که باید در برنامه‌های پژوهشی و فناورانه مورد توجه ویژه قرار گیرند.

وی با تأکید بر رویکرد منطقه‌ای در تحقیقات افزود: فعالیت‌های پژوهشی باید متناسب با مسائل و ظرفیت‌های اقلیمی مناطق ساماندهی شوند تا ضمن جلوگیری از تکرار فعالیت‌های مشابه، مؤسسات و مراکز بتوانند در قالب یک نظام هماهنگ به چالش‌های واقعی مناطق پاسخ دهند.

معاون وزیر جهاد کشاورزی خاطرنشان کرد: مسئله‌محوری فقط به طرح‌های کلان محدود نیست و پروژه‌های استانی و منطقه‌ای نیز اگر با هدف حل یک مسئله مشخص و دستیابی به خروجی کاربردی تعریف شوند، می‌توانند در این چارچوب دنبال شوند.

کاهش وابستگی به نهاده‌های راهبردی

رئیس سازمان تات، کاهش وابستگی در حوزه نهاده‌های راهبردی را از دیگر اولویت‌های پژوهشی برشمرد و گفت: توسعه ارقام و بذرهای مورد نیاز بخش کشاورزی، استفاده از علوفه‌های کم‌آب‌بر و بهره‌گیری از ظرفیت ضایعات و پسماندهای کشاورزی در تأمین نهاده‌های دامی باید با جدیت دنبال شود.

گل‌محمدی در پایان بر حضور فعال مؤسسات و مراکز در رویدادهای نوآوری و فناوری تأکید کرد و گفت: دستاورد این رویدادها باید به شکل‌گیری همکاری با بخش خصوصی، سرمایه‌گذاری، قراردادهای انتقال فناوری و اجرای عملی ایده‌های برگزیده منجر شود.

وی تأکید کرد: جهت‌گیری نهایی مجموعه فعالیت‌های پژوهشی و فناورانه سازمان تات باید حل مسائل واقعی بخش کشاورزی، افزایش بهره‌وری، کاهش وابستگی و رساندن دانش و فناوری به عرصه تولید و مزرعه کشاورز باشد.