تدوین دستورالعمل ارزیابی مخاطرات ماهی تراریخته و تأکید ایران بر تقسیم عادلانه منافع منابع ژنتیکی

به گزارش روابط عمومی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) غلامرضا صالحی جوزانی معاون پژوهش و فناوری سازمان تات و نماینده وزارت جهاد کشاورزی در اجلاس‌های بین‌المللی تنوع زیستی و ایمنی زیستی، از تصمیم کشورهای عضو پروتکل ایمنی زیستی کارتاهنا برای تشکیل کارگروه تخصصی ارزیابی مخاطرات احتمالی محصولات تراریخته خبر داد و گفت: این کارگروه با هدف کمک به کشورهای عضو در ارزیابی علمی مزایا و مخاطرات محصولات تراریخته فعالیت خواهد کرد و تدوین دستورالعمل راهنمای ارزیابی مخاطرات احتمالی ماهی تراریخته را در اولویت قرار می‌دهد.

وی افزود: این کارگروه با حضور متخصصان حوزه ایمنی زیستی، سالانه دو بار تشکیل جلسه خواهد داد و پس از تدوین دستورالعمل مربوط به ماهی تراریخته، تهیه دستورالعمل ارزیابی مخاطرات احتمالی میکروارگانیسم‌های تراریخته را نیز دنبال خواهد کرد.

تدوین دستورالعمل‌های علمی برای استفاده ایمن از محصولات تراریخته

معاون پژوهش و فناوری سازمان تات ادامه داد: تدوین این دستورالعمل‌ها با هدف تقویت توان تخصصی کشورهای عضو در ارزیابی علمی مخاطرات احتمالی و فراهم کردن زمینه استفاده ایمن از محصولات تراریخته انجام می‌شود.

حکمرانی صندوق کالی و تقسیم منافع اطلاعات ژنتیکی در کانون مذاکرات

صالحی جوزانی با اشاره به موضوع اطلاعات توالی دیجیتال منابع ژنتیکی (DSI) در هفدهمین اجلاس کنفرانس اعضای کنوانسیون تنوع زیستی اظهار کرد: یکی از محورهای مهم مذاکرات، تقویت سازوکار چندجانبه تقسیم منافع حاصل از استفاده از اطلاعات توالی دیجیتال و افزایش اثربخشی صندوق کالی با هدف حمایت از کشورهای مبدأ منابع ژنتیکی است.

وی افزود: این سازوکار با هدف هدایت بخشی از منافع حاصل از بهره‌برداری از اطلاعات ژنتیکی به سمت تحقیق و توسعه، حفاظت از تنوع زیستی و حمایت از جوامع محلی و بومی طراحی شده است.

بازنگری در ساختار صندوق کالی و تقویت شفافیت مالی

معاون پژوهش و فناوری سازمان تات با اشاره به محورهای مذاکرات درباره صندوق کالی گفت: بازنگری در ساختار حکمرانی و تفاهم‌نامه اداره صندوق، شفاف‌سازی مسئولیت‌های حقوقی و اجرایی، تقویت پاسخ‌گویی و انطباق ترتیبات اجرایی با تصمیمات کنفرانس اعضا از موضوعات مورد بررسی در این اجلاس است.

وی ادامه داد: بررسی اسناد صندوق از سوی کارشناسان حقوقی، نقش کمیته راهبری در اصلاح اسناد عملیاتی، نحوه مشارکت مالی شرکت‌های استفاده‌کننده از اطلاعات توالی دیجیتال و آثار حقوقی گواهی‌های صندوق نیز از دیگر محورهای مذاکرات به شمار می‌روند.

صالحی جوزانی با اشاره به چارچوب‌های مطرح‌شده برای مشارکت مالی شرکت‌ها اظهار کرد: اختصاص یک درصد از سود نهایی یا ۰.۱ درصد از فروش شرکت‌های مشمول، از مبناهای مطرح‌شده برای مشارکت مالی در سازوکار صندوق کالی است و جزئیات اجرایی آن در چارچوب تصمیمات و ترتیبات مربوط بررسی می‌شود.

تأکید ایران بر دسترسی غیرتبعیض‌آمیز به اطلاعات توالی دیجیتال

وی با اشاره به مواضع نمایندگان ایران در مذاکرات تصریح کرد: شفافیت در فرایند تقسیم منافع، قابلیت ردیابی استفاده از اطلاعات توالی دیجیتال و تضمین تقسیم عادلانه و غیرتبعیض‌آمیز منافع میان ذی‌نفعان، از موضوعات مورد تأکید جمهوری اسلامی ایران است.

معاون پژوهش و فناوری سازمان تات افزود: ضرورت دسترسی آزاد، مؤثر و غیرتبعیض‌آمیز کشورها به اطلاعات توالی دیجیتال موجود در بانک‌های اطلاعاتی نیز مورد توجه نمایندگان ایران قرار دارد. ایجاد توازن میان دسترسی به داده‌های ژنتیکی و تقسیم منافع حاصل از بهره‌برداری از آنها می‌تواند به توسعه همکاری‌های علمی و تحقق اهداف جهانی حفاظت از تنوع زیستی کمک کند.

گفتنی است، دوازدهمین اجلاس متعاهدین پروتکل ایمنی زیستی کارتاهنا (COP-MOP12) همزمان با هفدهمین اجلاس کنفرانس اعضای کنوانسیون تنوع زیستی (COP17)، از ۲۷ مهر تا ۸ آبان ۱۴۰۵ در ایروان ارمنستان برگزار می‌شود و موضوعات مرتبط با ایمنی زیستی، اطلاعات توالی دیجیتال منابع ژنتیکی و تقسیم منافع حاصل از آنها در دستور کار این اجلاس‌ها قرار دارد.