کارآفرینی زنان و ارزش‌آفرینی از ظرفیت‌های بومی؛ دو مسیر تقویت معیشت روستایی
در نشست تخصصی توسعه پایدار و تاب‌آوری جوامع روستایی، نقش کارآفرینی زنان، پدافند غیرعامل و توسعه شیلات بررسی شد.
به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان، در نشست تخصصی توسعه پایدار و تاب‌آوری جوامع روستایی، راهکارهای متنوع‌سازی معیشت، تقویت اقتصاد محلی و کاهش آسیب‌پذیری جوامع روستایی با تمرکز بر ظرفیت‌های بومی، توانمندسازی اقتصادی زنان و فرصت‌های توسعه شیلات بررسی شد.
در این نشست، معصومه پازوکی، رئیس گروه تحقیقات اقتصادی و اجتماعی مرکز، با اشاره به چالش‌هایی همچون خشکسالی، تنش آبی و نوسانات بازار، کارآفرینی زنان را فرصتی برای تنوع‌بخشی به منابع درآمد خانوارهای روستایی دانست. وی فرآوری محصولات کشاورزی، گیاهان دارویی، صنایع‌دستی، بازاریابی دیجیتال و گردشگری روستایی را از زمینه‌های مستعد کسب‌وکار معرفی کرد و دسترسی به بازار، آموزش‌های کاربردی و حمایت مالی را از الزامات تحقق این ظرفیت‌ها برشمرد.
در ادامه، محدثه حیدری، محقق مرکز، با تبیین ارتباط کارآفرینی زنان و پدافند غیرعامل، بر نقش تنوع‌بخشی به فعالیت‌های اقتصادی در کاهش آسیب‌پذیری معیشت روستایی تأکید کرد. وی خاطرنشان کرد که ایجاد کسب‌وکارهای جدید زمانی به افزایش تاب‌آوری منجر می‌شود که با شرایط اقلیمی، محدودیت منابع، به‌ویژه آب، و ظرفیت بازار متناسب باشد و وابستگی‌های مشترک و آسیب‌پذیر فعالیت‌های اقتصادی را افزایش ندهد.
سیده سمانه حسینی، محقق گروه تحقیقات اقتصادی و اجتماعی مرکز نیز در ارائه‌ای با عنوان «از ذخیره طبیعی تا معیشت تاب‌آور»، بر ضرورت تبدیل ظرفیت‌های طبیعی و دانش بومی به ارزش اقتصادی تأکید کرد. وی با اشاره به اهمیت تکمیل زنجیره ارزش محصولات از طریق فرآوری، بسته‌بندی و بازاریابی، دانش و تجربه زنان روستایی و توسعه تشکل‌های محلی را از سرمایه‌های مهم در تقویت اقتصاد جوامع روستایی دانست.
وی همچنین توسعه شیلات را از فرصت‌های قابل بررسی برای تنوع‌بخشی به اقتصاد روستایی استان معرفی کرد و بهره‌گیری از استخرهای ذخیره آب و ظرفیت‌های آبی متناسب با شرایط منطقه، توسعه الگوهای آبزی‌پروری کم‌آب‌بر و پیوند آن با فعالیت‌های کشاورزی را از زمینه‌های این بخش برشمرد. به گفته وی، رعایت ظرفیت منابع آب، کنترل پساب و حفظ کیفیت محیط‌زیست، شرط اساسی پایداری فعالیت‌های شیلاتی است.
مباحث این نشست بر یک ضرورت مشترک تأکید داشت: تقویت معیشت روستایی صرفاً با افزایش تولید محقق نمی‌شود؛ بلکه نیازمند ایجاد فرصت‌های درآمدی متنوع، ارزش‌آفرینی از ظرفیت‌های بومی، مشارکت اقتصادی زنان و بهره‌برداری مسئولانه از منابع طبیعی است.
کانال اطلاع‌رسانی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان
