استاد هواشناسی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
شناخت دورپیوندهای اقلیمی، نقش مهمی در پیشآگاهی مخاطرات جوی دارد
به گزارش روابط عمومی و امور بینالملل مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، خلیل قربانی، استاد هواشناسی گروه مهندسی آب دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، در این نشست که ۲۵ آبانماه ۱۴۰۵ در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان برگزار شد، به تشریح نقش الگوهای بزرگمقیاس اقلیمی و تأثیر متقابل شاخصهای دورپیوند بر رخدادهای جوی پرداخت.
خلیل قربانی با ارائه سخنرانی علمی با عنوان «وقتی دورپیوندها با هم تعامل میکنند؛ نقش الگوهای بزرگمقیاس در رخدادهای جوی» اظهار کرد: تأثیرگذاری بر شرایط آبوهوایی جهان صرفاً به پدیده النینو محدود نمیشود، بلکه مجموعهای از ناهنجاریهای فشاری و دمایی در نقاط مختلف کره زمین وجود دارند که تحت عنوان شاخصهای دورپیوند شناخته میشوند و میتوانند الگوهای گردش عمومی جو را تحت تأثیر قرار دهند.
وی افزود: شناخت شاخصهایی نظیر نوسان اطلس شمالی (NAO)، نوسان قطبی (AO)، شاخص دوقطبی اقیانوس هند (IOD) و سایر الگوهای اقلیمی، برای درک بهتر تغییرات جوی و تحلیل رفتار سامانههای آبوهوایی اهمیت ویژهای دارد.
قربانی ادامه داد: دورپیوندهای اقلیمی از طریق تغییر الگوهای فشار، دمای سطحی و گرادیان دمایی، میتوانند ساختار گردش بزرگمقیاس جو را تغییر دهند. این تغییرات بر موقعیت، شدت و مسیر حرکت جتاستریمها و همچنین نحوه جابهجایی سامانههای بارشی و کمفشار تأثیرگذار است.
وی با اشاره به نقش جتاستریمها در انتقال اثرات دورپیوندی خاطرنشان کرد: تغییر موقعیت و شدت این جریانهای جوی میتواند مسیر سامانههای بارشی را جابهجا کرده و موجب تغییر الگوی بارش در مناطق مختلف جهان، از جمله خاورمیانه و ایران شود.
استاد هواشناسی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان با اشاره به اهمیت بررسی اثرات اقلیمی النینو در استان گلستان بیان کرد: تحلیل همزمان شاخصهای دورپیوند و شناخت ارتباط آنها با گردش عمومی جو، میتواند به درک بهتر تغییرپذیری اقلیم منطقهای کمک کند و زمینه ارتقای پیشآگاهی مخاطرات اقلیمی، بهویژه خشکسالی، را در بخش کشاورزی فراهم آورد.
وی در پایان خاطرنشان ساخت: شناخت نوسانات بزرگمقیاس اقلیم و بررسی برهمکنش شاخصهای دورپیوند، از ظرفیتهای مهم علمی برای تحلیل و پیشبینی تغییرات اقلیمی است و میتواند نقش مؤثری در افزایش آمادگی، برنامهریزی و مدیریت مخاطرات جوی در بخش کشاورزی و منابع طبیعی داشته باشد.



