چشم انداز بخش مدیریت منابع شامل انجام تحقیقات به زراعی به منظور ارتقای بهره وری تولید در اراضی دیم کشور با رویکرد حفظ منابع پایه تولید (خاک و آب) است.
این بخش مطالعات به زراعی در زمینه های مختلف توسعه مکانیزاسیون کشاورزی، حاصلخیزی و تغذیه گیاهی، مدیریت علفهای هرز و کشاورزی حفاظتی در کنار بخش اجرا برای رفع چالش های موجود در دیمزارهای کشور فعالیت میکند. ماموریت دیگر بخش انجام مطالعات لازم در زمینه ارتقای سازگاری به شرایط تغییر اقلیم و استفاده از فناوری های جدید در دیمزارهای کشور می باشد.
مهمترین اقدامات بخش
الف: فعالیت های تحقیقاتی
بطور متوسط سالانه 30 پروژه تحقیقاتی به زراعی (سفارشی، مشترک، مستقل) در اقلیم های مختلف کشور اجرا می شود. درصد عمده این پروژه ها بصورت کاربردی و در جهت رفع چالش های موجود در عرصه دیم هستند.
ب: فعالیت های ترویجی
- اجرای طرح های تحقیقی-ترویجی: سالانه بطور متوسط 2 فقره
- برگزاری روز مزرعه و هفته انتقال یافته ها : سالانه به طور متوسط 450 نفر روز در طی حداقل 15 برنامه
- برنامه رادیویی: حدود 5 برنامه در سال
- برنامه تلویزیونی: حدود 3 برنامه در سال
- توانمندسازی کارشناسان و بهره برداران: حداقل 24 برنامه وبیناری و حضوری
- مشارکت فعال در برنامه محققین معین: 10 مرکز خدمات روستایی
- به روز رسانی دستورالعل های فنی تولید محصولات دیم: 10 دستورالعمل فنی در سال
دستاوردهای شاخص بخش:
- طراحی و ساخت هد کمباین برداشت حبوبات
- طراحی و ساخت ماشین درو بسته بند
- بهینه سازی بذرکار آزمایشات
- طراحی و بهینه سازی خطی کار مجهز به سیستم جایگذاری کود زیر بستر بذر
- طراحی و ساخت سمپاش پوشدار پشت تراکتوری اختصاصی محصولات ردیفی از جمله حبوبات
- تعیین حد بحرانی عناصر غذایی ماکرو و میکرو در گندم دیم
- پهنه بندی اقلیمی کشاورزی ایران
- تهیه دستورالعمل های فنی تولید غلات در نظام کشاورزی حفاظتی
فعالیتهای تحقیقاتی مشترک با موسسات و دانشگاه ها
- مطالعات مشترک با موسسه تحقیقات گیاه پزشکی کشور در زمینه مدیریت علف های هرز بویژه در محصولات تناوبی غلات در کشت های پائیزه
- مطالعات مشترک با موسسه تحقیقات فنی مهندسی کشاورزی در زمینه تغییرات اقلیمی و ارتقاء سازگاری به آن در عرصه های دیم کشور
- مطالعات مشترک با دفتر امور اقتصادی سازمان در ارزیابی های اثر بخشی یافته های تحقیقاتی دیم
- مشارکت با صندوق بیمه کشاورزی کشور در زمینه تهیه استاندارهای تولید محصولات دیم و ارزیابی خسارت
- مشارکت فعال در طرح جهش تولید در دیمزارهای کشور در دو زمینه: الف: پشتیبانی فنی با ارائه دستورالعمل های فنی و کلاس های آموزشی کارشناسان طرح و ب: اجرای پروژه های سفارشی در زمینه های مختلف به زراعی مکانیزاسیون و تغذیه گیاهی
- اجرای پروژه های تحقیقاتی مشترک با دانشگاه های کشور در زمینه های مختلف زراعت (فیزیولوژی-اکولوژی)، اقتصادی اجتماعی، تغذیه گیاهی و مکانیزاسیون کشاورزی
آزمایشگاه خاک
آزمایشگاه شیمی و حاصلخیزی خاک مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور با همین هدف در بهمن 1386 تأسیس و به مرور زمان به دستگاهها، ابزارها و امکانات بیشتر و جدیدتر مجهز شد. از جمله تجهیزات و دستگاههای موجود در این آزمایشگاه میتوان به دستگاه جذب اتمی، اسپکتروفتومتر، فلیم فتومتر، کجلدال، اتوکلاو، آون، کوره الکتریکی، سانتریفیوژ، حمام بن ماری، شیکر، پنترومتر، pH متر، EC متر و ... اشاره کرد.
در این آزمایشگاه، بسیاری از ویژگیهای شیمیایی و فیزیکی خاک قابل اندازهگیری بوده و تقریباً تمام آزمایشات تجزیه خاک و گیاه مربوط به پروژههای تحقیقاتی مؤسسه در این آزمایشگاه انجام میشود. برخی از آزمایشات قابل انجام در این آزمایشگاه عبارتند از: تعیین عناصر پرمصرف نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم، منیزیم و گوگرد و عناصر کممصرف آهن، منگنز، مس، روی، بر، مولیبدن و نیکل در نمونههای خاک، گیاه و کودهای آلی و شیمیایی و فراهمی عناصر غذایی در خاک، pH، EC، ماده آلی، ظرفیت تبادل کاتیونی، آهک، گچ، بافت، پایداری خاکدانه، توزیع اندازه ذرات، نفوذپذیری، جرم مخصوص ظاهری و حقیقی، تخلخل، هدایت هیدرولیکی اشباع و رطوبت خاک. هماکنون آزمایشات مربوط به پروژههای تحقیقاتی اعضای هیئت علمی مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور در این آزمایشگاه در حال انجام است.