عضو هیئتعلمی بازنشسته مرکز تحقیقات کشاورزی صفیآباد دزفول در گفتگو با خبرگزاری ایرنا؛
آتشزدن بقایای گیاهی؛ کاهش حاصلخیزی خاک و اقدامی پرمخاطره برای محیطزیست
به گزارش روابطعمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفیآباد دزفول به نقل از ایرنا، سیدرضا اشرفیزاده؛ عضو هیئتعلمی بازنشسته مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفیآباد در گفتگو با خبرنگار ایرنا، با تأکید بر لزوم پرهیز از آتشزدن بقایای گیاهی محصولات زراعی، این اقدام را دارای پیامدهای منفی متعدد دانست و بر استفاده از روشهای جایگزین در تهیه زمین زراعی با حفظ بقایا تأکید کرد.
به گفته وی، سوزاندن بقایای گیاهی پس از برداشت، اگرچه ممکن است در کوتاهمدت بهعنوان راهکاری سریع برای پاکسازی زمین تلقی شود، اما در عمل موجب بروز خسارتهای جدی به خاک و محیطزیست میشود. آتشزدن بقایا سبب آلودگی محیط، افزایش گازهای مضر و ازبینرفتن مواد آلی خاک شده و در نهایت کیفیت فیزیکی و حاصلخیزی خاک را کاهش میدهد.
اشرفیزاده با اشاره به نقش بقایای گیاهی در بهبود ویژگیهای خاک افزود: بقایای محصولات زراعی باقیمانده در سطح یا داخل خاک، در افزایش نفوذپذیری، بهبود ظرفیت نگهداری آب و کاهش تبخیر نقش مؤثری دارند و حذف آنها از طریق سوزاندن، این مزایا را از بین میبرد. به همین دلیل، حفظ بقایای گیاهی باید بهعنوان یک اصل مهم در مدیریت پایدار خاک موردتوجه قرار گیرد.
وی با بیان اینکه روشهای مناسبی برای تهیه زمین زراعی بدون نیاز به سوزاندن بقایا وجود دارد، اظهار کرد: در صورت فراهم بودن شرایط و در اختیار داشتن ادوات مناسب، میتوان از روش کاشت مستقیم استفاده کرد. در این روش، محصولات تابستانه از جمله ذرت، سویا، کنجد، لوبیا، شبدر، یونجه و برنج میتوانند مستقیماً روی بقایای محصول قبلی مانند گندم کشت شوند، بدون آنکه نیازی به حذف کامل بقایا باشد.
این عضو هیئتعلمی بازنشسته مرکز صفیآباد ادامه داد: در شرایطی که حجم بقایای گیاهی مخلوطشده با خاک زیاد باشد، ممکن است در ابتدای فصل کشت، بخشی از نیتروژن خاک توسط بقایا مصرف شود. در چنین شرایطی، برای جبران این کاهش، مصرف ۵۰ کیلوگرم کود نیترات آمونیوم بهصورت مخلوط با خاک توصیه میشود. این مقدار کود، جدا از کود پایه موردنیاز برای کشت بعدی بوده و صرفاً باهدف مدیریت بقایا بهکار میرود.
اشرفیزاده با تأکید بر اهمیت رعایت مراحل صحیح تهیه زمین پس از برداشت محصول قبلی تصریح کرد: انجام صحیح و بهموقع عملیات آمادهسازی زمین و حفظ بخشی از بقایای گیاهی، نقش تعیینکنندهای در موفقیت کشت بعدی دارد. رعایت ترتیب مراحل و انتخاب روش مناسب، از بروز مشکلات احتمالی در سبزشدن و رشد اولیه گیاه جلوگیری میکند.
وی همچنین بر نقش دستگاههای اجرایی و کارشناسی در ترویج این رویکرد تأکید کرد و گفت: همکاری مدیریتهای جهاد کشاورزی، کارشناسان پهنه و ساماندهی ادوات و ماشینآلات موردنیاز، از الزامات اجرای موفق برنامههای حفظ بقایای گیاهی است. بدون فراهم بودن تجهیزات مناسب و هماهنگی بین بخشهای اجرایی، دستیابی به نتایج مطلوب با دشواری همراه خواهد بود.
به گفته اشرفیزاده، اطلاعرسانی و آموزش کشاورزان از طریق برگزاری کارگاههای آموزشی، ارائه توصیههای فنی و انتقال تجربیات موفق، نقش مهمی در کاهش سوزاندن بقایای گیاهی دارد. همچنین کمک به بازاریابی کاه مازاد، ساماندهی شرکتهای مکانیزه و در نظر گرفتن مشوقهایی برای کشاورزانی که بقایای گیاهی را حفظ میکنند، میتواند اجرای این برنامهها را تسهیل کند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: اجتناب از آتشزدن بقایای گیاهی و حرکت به سمت روشهای اصولی تهیه زمین زراعی با حفظ بقایا، گامی مؤثر در جهت حفاظت از خاک، بهبود شرایط تولید و پایداری فعالیتهای کشاورزی است و لازم است این رویکرد با جدیت بیشتری در دستور کار قرار گیرد.
جهت دریافت لینک کانال ایتای سازمان کلیک کنید
