اجرای ۷۲ پروژه تحقیقاتی غلات و معرفی 10 رقم جدید سازگار با اقلیم های مختلف در مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر

به گزارش روابط عمومی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، حبیب‌اله قزوینی، رئیس بخش تحقیقات غلات آبی کشور، در گردهمایی سالیانه برنامه‌ریزی تحقیقات و تولید بذور غلات آبی کشور، با ارائه گزارشی جامع از فعالیت‌ها و دستاوردهای این بخش، به تشریح برنامه‌های پژوهشی، وضعیت اقلیمی، پایش بیماری‌ها، دستاوردهای آزمایشگاهی و وضعیت ارتباطات علمی و بین‌المللی پرداخت.

قزوینی با اشاره به اولویت‌های پژوهشی بخش غلات اظهار داشت: در سال زراعی گذشته، مجموعاً ۷۲ پروژه تحقیقاتی به مرحله اجرا درآمد که از این تعداد، ۵۰ پروژه مربوط به گندم، ۲۱ پروژه مربوط به جو و یک پروژه به محصول تریتیکاله اختصاص داشت. این پژوهش‌ها با تمرکز بر به‌نژادی در شرایط نرمال، تنش خشکی، اراضی شور، مقاومت به بیماری‌ها و ارتقای کیفیت نانوایی گندم انجام گرفته است.

رئیس بخش تحقیقات غلات آبی با ارزیابی وضعیت سلامت مزارع غلات کشور گفت: خوشبختانه در سال زراعی گذشته با اپیدمی گسترده بیماری‌ها از جمله زنگ زرد مواجه نبودیم. در موارد معدودی شیوع زنگ زرد در منطقه مغان در استان اردبیل و همچنین مناطقی از استان‌های آذربایجان غربی، گلستان و مازندران مشاهده شد که با مبارزه به‌موقع شیمیایی مهار گردید و خسارت اقتصادی به همراه نداشت. وی توسعه کشت ارقام مقاوم و افزایش تنوع ژنتیکی ارقام زراعی را از عوامل اصلی پیشگیری از همه‌گیری بیماری‌ها در سطح مزارع کشور دانست.

پایش آزمایشگاهی ۴۱۴۴ نمونه و ارزیابی ۱۵۰۰ نمونه در کلکسیون غلات
وی به عملکرد واحد تحقیقات شیمی و تکنولوژی غلات اشاره کرد و افزود: در سال گذشته ۴۱۴۴ نمونه گیاهی ارزیابی کیفی شد که حدود ۲۲۰۰ نمونه آن مربوط به بررسی کیفیت نانوایی گندم‌های تولیدشده در مزارع زارعین سراسر کشور بود و حدود ۲۰۰۰ نمونه نیز در چارچوب آزمون‌های به‌نژادی ارزیابی شدند. علاوه بر این، در کلکسیون غلات کشور حدود ۱۵۰۰ نمونه گندم و جو مورد احیا و ارزیابی قرار گرفت.

رئیس بخش تحقیقات غلات آبی به معرفی ارقام جدید غلات متناسب با اقلیم‌های گوناگون کشور در سال 1404 اشاره کرد و افزود: ارقام گندم نان «دنیز» و «کامل» برای اقلیم گرم و مرطوب شمال، رقم گندم «الماس» برای اقلیم سرد، گندم ذوالقدر برای مناطق گرم جنوب، رقم گندم «شفق» برای اراضی شور اقلیم معتدل، ارقام جو «طاهر و عرفان» برای اقلیم معتدل، رقم جو «پارس» برای اقلیم گرم و خشک و رقم جو «سلیمان» برای اقلیم سرد و رقم تریتیکاله «قدسی» برای اقلیم‌های معتدل و معتدل سرد کشور معرفی شدند. با احتساب این ارقام جدید از سال ۱۳۱۰ تاکنون بیش از ۱۵۰ رقم گندم نان، ۱۵ رقم گندم دوروم، ۵۲ رقم جو، ۵ رقم تریتیکاله و ۲۰ رقم چاودار توسط بخش تحقیقات غلات معرفی شده است. قزوینی در پایان اظهار نمود که در کنار برنامه های روتین به نژادی در بخش غلات، فعالیت های تحقیقاتی جدیدی شامل «بهینه سازی روش به‌نژادی سریع (Speed Breeding) برای کوتاه کردن چرخه تولید نسل‌ها»، «تعیین کلاس‌های تجاری گندم ایران بر اساس کیفیت نانوایی» و «بهره‌گیری از نشانگرهای مولکولی برای ردیابی ژن‌های مقاومت به بیماری‌ها با همکاری پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی» در حال انجام هستند.