تلاش برای ارتقای بهرهوری گندم در اراضی مستعد/اجرای پایلوت تغذیه بهینه غلات در ۶۵۰ مزرعه کشور
به گزارش روابط عمومی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، فرهاد مشیری در گردهمایی سالیانه برنامهریزی تحقیقات و تولید هستههای اولیه بذری غلات آبی با اشاره به دستاوردهای پنج سال اخیر در حوزه تأمین امنیت غذایی بهویژه محصول راهبردی گندم، خطوط اساسی پژوهشهای منابع آب و خاک کشور را تبیین کرد.
وی با بیان اینکه از سال ۱۳۹۶ فعالیتهای مؤسسه بر پایه هفت محور بنیادین پایهریزی شده است، اظهار داشت: شناخت منابع خاک و پایش کیفی و کمی آبهای کشاورزی، مدیریت تقاضامحور آب، مدیریت حاصلخیزی و تغذیه گیاهی، شناخت و مدیریت کربن آلی و خاکآب و پایش آلودگیها از ارکان اصلی برنامههای تحقیقاتی این مؤسسه به شمار میروند.
مشیری راهاندازی «سامانه تناسب اراضی» را یکی از کلیدیترین دستاوردهای اخیر دانست و افزود: در این سامانه تناسب اراضی در پنج کلاس مختلف دستهبندی شده است. بر اساس ارزیابیهای صورتگرفته روی حدود ۶ میلیون هکتار از اراضی زیر کشت گندم کشور (آبی و دیم)، مشخص شد که حدود ۸۳ درصد از این اراضی در ردههای مناسب قرار دارند که از اراضی بدون محدودیت تا اراضی با محدودیتهای متوسط را در بر میگیرد.
وی ادامه داد: حدود ۱۷ درصد از اراضی زیر کشت گندم نیز جزو پهنههای نامناسب ارزیابی شدهاند. رویکرد منطقی و علمی حکم میکند که در این ۱۷ درصد به جای اتلاف نهادهها و مصرف آب، به سمت تغییر الگوی کشت و جایگزینی گیاهان کمتوقعتر (نظیر جو و گونههای مقاوم) حرکت کنیم و در مقابل، تمامی تمرکز و توان مدیریتی را بر ارتقای بهرهوری نهادهها در آن ۸۳ درصد اراضی مستعد معطوف نماییم تا افزایش عملکرد به شکل پایدار محقق شود.
چالش شوری و فقر عناصر غذایی در اراضی آبی کشور
معاون مؤسسه تحقیقات خاک و آب در بخش دیگری از سخنان خود به پایش وضعیت عناصر غذایی و کیفیت اراضی پرداخت و گفت: طبق آخرین بررسیها، حدود ۳۰ درصد از خاکهای کشاورزی با کمبود پتاسیم و نزدیک به ۶۰ درصد از اراضی تحت کشت با کمبود مواد آلی و کربن مواجه هستند. با این وجود، مهمترین و روبهگسترشترین محدودیت موجود، مسئله شوری خاک و منابع آب به علت افت سفرههای زیرزمینی و تغییرات اقلیمی است؛ بهطوریکه حدود ۶۸ درصد از اراضی آبی کشور به درجات مختلف متأثر از عوارض شوری و افت کیفی آب و خاک هستند.
نتایج شگفتانگیز اجرای پایلوت جامع تغذیه گندم در سطح کشور
مشیری اجرای طرح پایلوت تغذیه بهینه گندم را یکی از شاخصترین الگوهای همکاری مشترک میان بخش تحقیقات و حوزه اجرا دانست و تصریح کرد: این برنامه با همکاری نزدیک معاونت امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی از سال ۱۴۰۱ کلید خورده و تاکنون در سطح ۶۵۰ مزرعه با مشارکت شبکهای گسترده از محققان و کارشناسان (نزدیک به ۸۰۰ نفر) در دست اجراست.
وی تشریح کرد: این برنامه ملی در قالب ۱۲ پروژه مستقل طراحی شده و مباحثی نظیر کاربرد سرک کودهای فسفره، مصرف بهینه پتاسیم، مدیریت تغذیه برای تعدیل تنشهای دمایی و مدیریت تغذیه در شرایط شوری را دنبال میکند. ارزیابی نتایج مزارع پایلوت در مقایسه با روشها و عرف رایج کشاورزان نشاندهنده دستاوردهای بسیار درخشان و افزایش معنادار عملکرد در واحد سطح است؛ بهگونهای که اثرگذاری مدیریت بهینه کودی در مقایسه با سالهای گذشته رشد جهشی داشته و بهرهگیری درست از تغذیه گیاهی میتواند نقش تعیینکنندهای در جهش تولید و تابآوری در برابر تنشها ایفا کند.
