دوره آموزشی تخصصی «مشاهده و مقایسه ارقام جدید جو با نگرش تغییر الگوی کشت» با حضور کارشناسان بخشهای زراعت و ترویج اداره جهاد کشاورزی زهک، محققین مرکز و بهرهبرداران منطقه در روستای شیخ لنگی برگزار شد. هدف این دوره، تبادل نظر و ارتقای دانش فنی در زمینه کشاورزی بود.
کوهکن، عضو هیئت علمی و مدرس این دوره، بر لزوم جایگزینی ارقام قدیمی با ارقام جدید جو و انطباق کشت با چالشهای تغییر اقلیم و کمآبی تأکید کرد و ویژگیهای ارقام مقاوم با شرایط فعلی منطقه را تشریح نمود.
در پایان دوره، احمد قاسمی، رئیس بخش تحقیقات زراعی و باغی مرکز، به همراه جمعی از کارشناسان، از طرحهای تحقیقاتی غلات و پروژه «سایبان» در ایستگاه تحقیقات کشاورزی زهک بازدید کردند.
جلسه کمیته فنی بخش منابع طبیعی با حضور معاون پژوهش و فناوری مرکز، رئیس بخش تحقیقات جنگلها، مراتع و آبخیزداری، اعضای هیأت علمی و کارشناسان بخش برگزار شد. در این نشست، بر ضرورت اجرای طرحهای پژوهشی منطقهای در چارچوب برنامههای کلان سازمان و متناسب با چالشهای منابع طبیعی منطقه سیستان تأکید شد. همچنین مجتبی گنجعلی، رئیس بخش تحقیقات جنگلها، مراتع و آبخیزداری، از آمادهسازی چندین طرح تحقیقاتی مرتبط با مسائل منابع طبیعی منطقه خبر داد. بهنام بخشی، معاون پژوهش و فناوری مرکز نیز با اشاره به اهمیت بخش منابع طبیعی در شرایط خاص سیستان، بر نقش این بخش در اجرای پژوهشهای کاربردی و تهیه گزارشهای تحلیلی مرتبط با مشکلات منابع طبیعی تأکید کرد.
جلسه وبیناری ارزشیابی طرحهای بخش منابع طبیعی مرکز با حضور معاون پژوهش و فناوری، رئیس بخش منابع طبیعی، کارشناسان مرکز و گروه ارزشیابی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور برگزار شد. در این نشست، طرحهای در دست اجرای بخش منابع طبیعی مورد ارزیابی قرار گرفت و بر ضرورت اجرای طرحهای تحقیقاتی منطقهای متناسب با نیازهای منطقه تأکید شد. همچنین مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور آمادگی خود را برای حمایت از این طرحها اعلام کرد.
طرحهای تحقیقاتی غلات با تمرکز بر گندم و جو در ایستگاه تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی زهک در حال اجراست. این تحقیقات در شرایط مختلفی از جمله تنش خشکی و شوری انجام میشود. شیرعلی کوهکن، عضو هیأت علمی مرکز و مجری طرحهای تحقیقاتی غلات، در بازدید میدانی وضعیت منابع آبی و نحوه آبیاری پلاتها را مورد بررسی قرار داد و اعلام کرد که شرایط فعلی آزمایشها قابل قبول است، اما با انتظارات اولیه همخوانی ندارد و نگرانیهایی در خصوص کمبود منابع آبی وجود دارد.
این بازدید میدانی به منظور پایش و ارزیابی طرحهای تحقیقی-ترویجی در سطح منطقه ادامه یافت و پروژههای اجرا شده در شهرستانهای هیرمند و زهک نیز با همکاری کارشناسان ترویج مدیریت جهاد کشاورزی مورد بازبینی قرار گرفت تا از صحت عملکرد و اثربخشی طرحها در سطح مزرعه اطمینان حاصل شود.
با حمایت مرکز، کارگاه آموزشی «آمادهسازی بستر کشت گیاهان زینتی» بهصورت همزمان در بخشهای تئوری و عملی در هنرستان فنیوحرفهای و کاردانش امام خمینی(ره) برگزار شد.
در بخش تئوری، هنرجویان با اهمیت آمادهسازی بستر، ویژگیهای خاک مناسب و نقش مواد آلی در رشد گیاه آشنا شدند. بخش عملی شامل الک کردن خاک، ترکیب آن با کود و انتقال به گلدانهای مخصوص بود که در قالب کار گروهی و کشت مشارکتی انجام شد.
هادیزاده، کارشناس آب و خاک، به ترکیب مناسب خاک، کوکوپیت، پرلیت و کود دامی پوسیده برای ایجاد شرایط ایدهآل رشد ریشه و گلدهی اشاره کرد.
این کارگاه زمینه ارتقای مهارتهای فنی هنرجویان و فراهمسازی نهالهای سالم و باکیفیت برای توسعه فضای سبز را بهصورت کاربردی فراهم آورد.
دوره تخصصی «بازاریابی و تنظیم بازار محصولات کشاورزی؛ چالشها و راهکارها» به تدریس محمود محمد قاسمی، عضو هیأت علمی و مسئول اداره بهرهبرداران، در مرکز برگزار شد. وی در این دوره بر اهمیت بازاریابی علمی و هدفمند در کشاورزی تأکید کرد و بیان داشت که تلاش کشاورز فقط با تولید محصول پایان نمییابد، بلکه بازاریابی مؤثر نیز ضروری است تا محصولات به بازار هدف برسند و از اتلاف سرمایه جلوگیری شود. قاسمی بازاریابی را بهعنوان فرآیند «تبدیل زحمت به ارزش اقتصادی» توصیف کرد و چالشهای مهمی مانند نوسانات بازار و ضعف نظام توزیع را مطرح نمود. در نهایت، وی راهکارهای توسعه نظامهای بازاریابی نوین و توانمندسازی بهرهبرداران را ارائه کرد.
نشست مدیران مرکز با تمرکز بر بازتعریف راهبردهای کشاورزی سیستان و با محوریت پژوهشهای اقلیممحور و مهار ریزگردها در سالن جلسات شهید بلوچی مرکز برگزار شد. در این جلسه، منصور سارانی رئیس مرکز، با اشاره به پیشینه تاریخی کشاورزی و دامپروری سیستان، مأموریت اصلی مرکز را تحقیق، آموزش و ترویج دانست و بر ضرورت تولید دانش کاربردی، بازطراحی طرحهای پژوهشی و هماهنگی با مؤسسات ملی تأکید کرد.
وی مقابله با ریزگردها را از اولویتهای راهبردی مرکز برشمرد و از تدوین سند جامع ریزگرد و گردوغبار خبر داد. حفاظت از ذخایر ژنتیکی دام بومی، توسعه کشت گیاهان مقاوم به شوری و خشکی و حرکت به سوی کشاورزی گلخانهای از دیگر محورهای مطرحشده در این نشست بود.
در ادامه، اعضای هیئت علمی و مدیران بخشهای مختلف مرکز بر توسعه تحقیقات زراعی و باغی متناسب با اقلیم سیستان، ارتقای آموزش بهرهبرداران، همافزایی بینبخشی، سلامت مالی و ساماندهی منابع انسانی تأکید کردند. این نشست بهعنوان گامی مؤثر در افزایش تابآوری کشاورزی سیستان در برابر تغییرات اقلیمی و تقویت نقش ملی و منطقهای مرکز ارزیابی شد.
هادیزاده، محقق بخش آب و خاک مرکز، در مصاحبهای رادیویی با اشاره به تشدید بحران کمآبی و پیامدهای تغییرات اقلیمی، کشاورزی را بزرگترین مصرفکننده آب شیرین دانست و بر ضرورت تغییر رویکردهای مدیریتی تأکید کرد. وی با بیان اینکه بیش از ۹۰ درصد منابع آب تجدیدپذیر کشور در بخش کشاورزی مصرف میشود، استفاده از هوش مصنوعی را راهکاری مؤثر برای مدیریت دقیق آبیاری، کاهش مصرف آب و افزایش عملکرد محصولات معرفی کرد. به گفته او، سامانههای آبیاری هوشمند قادرند مصرف آب را ۳۰ تا ۴۰ درصد کاهش داده و عملکرد محصولات را تا ۲۵ درصد افزایش دهند. هادیزاده توسعه زیرساختهای دیجیتال، حمایت مالی و آموزش بهرهبرداران را از الزامات تحقق کشاورزی هوشمند و تضمین امنیت غذایی کشور برشمرد.
نشست شورای پژوهشی مرکز تحقیقات با حضور رئیس مرکز، معاونین، اعضای هیات علمی، کارشناسان و محققین در سالن جلسات شهید بلوچی برگزار شد.
هدف از برگزاری این نشست، تقویت همافزایی علمی، برنامهریزی راهبردی و ارتقای تعامل میان بخشهای مختلف پژوهشی و اجرایی مرکز عنوان شد.
در آغاز جلسه، محمدرضا ناروئیراد رئیس مرکز، ضمن خوشآمدگویی به اعضا، نقش مؤثر پژوهشگران را در تصمیمگیریهای علمی و اجرایی بسیار مهم دانست و تأکید کرد که فعالیتهای تحقیقاتی و ترویجی باید بر پایه دادههای علمی و پژوهشی صورت گیرد.
وی همچنین با اشاره به تغییرات اقلیمی و تحولات بخش کشاورزی، خواستار تدوین برنامههایی علمی و آیندهنگرانه شد.
در ادامه، غلامعلی کیخا معاون برنامهریزی و پشتیبانی مرکز، با تأکید بر ارتقای بهرهوری، تدوین برنامه سهساله برای تمامی بخشها را ضروری دانست.
همچنین مجتبی گنجعلی رئیس بخش جنگلها، مراتع و آبخیزداری و مدیر روابط عمومی مرکز، بر اهمیت معرفی دستاوردهای علمی به جامعه تأکید کرد و پیشنهاد تشکیل کارگروهی ویژه برای برنامهریزی تورهای رسانهای و اطلاعرسانی از پروژهها و طرحهای تحقیقاتی را مطرح نمود.
مدیر جهاد کشاورزی زابل و مسئول حوزه نمایندگی ولیفقیه، با رئیس مرکز دیدار و درخصوص افزایش بهرهوری، اجرای پروژههای مشترک و استفاده از ظرفیتهای تحقیقاتی برای حل مسائل میدانی کشاورزی منطقه گفتگو کردند.
نشستی تخصصی با حضور رئیس مرکز و اعضای هیأت علمی مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی با هدف بررسی مسائل فنی گلخانهها و نیازهای منطقهای برگزار شد.
در این جلسه، توسعه علمی، افزایش بهرهوری و بومیسازی فناوری بهعنوان محورهای اصلی مورد تأکید قرار گرفت.
در تاریخ ۲۵ فروردین ۱۴۰۴، غلامرضا گلمحمدی معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان تات با فرهاد شهرکی نماینده مردم سیستان (زابل، زهک، نیمروز، هامون، هیرمند) دیدار کرد. در این نشست، محورهایی مانند حمایت از کشاورزان، توسعه تحقیقات، آموزش و ترویج، بهرهوری منابع آب و حرکت بهسوی کشاورزی دانشبنیان مورد بحث قرار گرفت. گلمحمدی بر نقش کلیدی تحقیقات در پایداری تولید تأکید کرد و شهرکی نیز خواستار توجه ویژه به ظرفیتهای کشاورزی منطقه شد.
