نشست معاون پژوهشی و رئیس بخش تحقیقات زراعی و باغی در ایستگاه تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی زهک برگزار شد.
در این نشست، روند اجرای برنامههای تحقیقاتی بخش زراعی و باغی، نتایج حاصل از برداشت آزمایشها و راهکارهای بهبود فعالیتهای پژوهشی مورد بررسی قرار گرفت.
همچنین کارشناسان حاضر، دیدگاهها و پیشنهادهای خود را درباره اجرای طرحهای تحقیقاتی و تأمین اقلام و تجهیزات مورد نیاز مطرح کردند.
این جلسه با هدف هماندیشی، ارتقای کیفیت پژوهشهای کشاورزی و تقویت همکاری میان کارشناسان و مسئولان برگزار شد.
جلسه کمیته فنی بخش منابع طبیعی با حضور معاون پژوهش و فناوری مرکز، رئیس بخش تحقیقات جنگلها، مراتع و آبخیزداری، اعضای هیأت علمی و کارشناسان بخش برگزار شد. در این نشست، بر ضرورت اجرای طرحهای پژوهشی منطقهای در چارچوب برنامههای کلان سازمان و متناسب با چالشهای منابع طبیعی منطقه سیستان تأکید شد. همچنین مجتبی گنجعلی، رئیس بخش تحقیقات جنگلها، مراتع و آبخیزداری، از آمادهسازی چندین طرح تحقیقاتی مرتبط با مسائل منابع طبیعی منطقه خبر داد. بهنام بخشی، معاون پژوهش و فناوری مرکز نیز با اشاره به اهمیت بخش منابع طبیعی در شرایط خاص سیستان، بر نقش این بخش در اجرای پژوهشهای کاربردی و تهیه گزارشهای تحلیلی مرتبط با مشکلات منابع طبیعی تأکید کرد.
طرحهای تحقیقاتی غلات با تمرکز بر گندم و جو در ایستگاه تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی زهک در حال اجراست. این تحقیقات در شرایط مختلفی از جمله تنش خشکی و شوری انجام میشود. شیرعلی کوهکن، عضو هیأت علمی مرکز و مجری طرحهای تحقیقاتی غلات، در بازدید میدانی وضعیت منابع آبی و نحوه آبیاری پلاتها را مورد بررسی قرار داد و اعلام کرد که شرایط فعلی آزمایشها قابل قبول است، اما با انتظارات اولیه همخوانی ندارد و نگرانیهایی در خصوص کمبود منابع آبی وجود دارد.
این بازدید میدانی به منظور پایش و ارزیابی طرحهای تحقیقی-ترویجی در سطح منطقه ادامه یافت و پروژههای اجرا شده در شهرستانهای هیرمند و زهک نیز با همکاری کارشناسان ترویج مدیریت جهاد کشاورزی مورد بازبینی قرار گرفت تا از صحت عملکرد و اثربخشی طرحها در سطح مزرعه اطمینان حاصل شود.
در حال حاضر، پروژههای تحقیقات بهنژادی گندم و جو در ایستگاه تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی زهک در حال اجراست. محققین این مرکز با توجه به ویژگیهای اقلیمی خاص منطقه، از جمله شوری خاک، گرمای شدید و تنش کمآبی، به شناسایی لاینهای غلات پرمحصول و سازگار با شرایط محیطی پرداختهاند.
بهنام بخشی، معاون پژوهشی این مرکز، بیان کرد که پروژههای ارزیابی لاینهای امیدبخش جو به دنبال یافتن لاینهای برتر مناسب اقلیم گرم و خشک منطقه در حال انجام است. همچنین، در حوزه بهنژادی گندم، پروژهای با تمرکز بر انتخاب لاینهای پرمحصول و مقاوم به شوری در دست اقدام میباشد.
تحقیقات مذکور با هماهنگی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، به توسعه ارقام برتر با عملکرد پایدار و تأمین امنیت غذایی کشور کمک خواهد کرد.
ایستگاه تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی زهک با هدف ارتقای کشاورزی در منطقه سیستان، اقداماتی مؤثر در زمینه کشت قلمه ارقام مختلف انگور، گیاهان مرتعی و گونههای فضای سبز در گلخانههای تونلی آغاز کرده است. این فعالیتها به منظور حفظ و تکثیر گیاهان باکیفیت در شرایط اقلیمی و چالشهای خشکسالی اجرا میشود.
گلخانهها امکاناتی برای پرورش گیاهان با کیفیت بالا و در زمانهای مختلف سال فراهم میکنند. همچنین، بررسی روی ارقام مختلف گوجهفرنگی و خیار در حال انجام است تا ارقام پرمحصول و باکیفیت شناسایی شوند. نتایج این تحقیقات به کشاورزان منطقه ارائه خواهد شد تا با انتخاب ارقام مناسب، عملکرد محصولات خود را افزایش دهند. این تلاشها به توسعه پایدار کشاورزی و تأمین امنیت غذایی در منطقه سیستان کمک میکند.
با تلاش کارشناسان ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی زهک، نشاء گوجهفرنگی، بادمجان، خربزه و هندوانه از خزانه به محدوده سایبان ایستگاه در ایام تعطیلات عید منتقل شد. هدف از این عملیات بررسی اثرات روشهای نوین آبیاری (غرق آبی، نواری تیپ و زیرسطحی) بر رشد و بهرهوری این چهار محصول زراعی بود.
این فعالیت، نتیجه همکاری مشترک کارشناسان بخشهای تحقیقات فنی و مهندسی و تحقیقات زراعی و باغی است که در محل به پژوهشهای خود ادامه دادند. نتایج این تحقیقات میتواند به افزایش بهرهوری و کاهش مصرف آب در کشاورزی منطقه کمک کند.
گردهمایی ملی محققان دانههای روغنی به میزبانی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر و با حضور پژوهشگران، مدیران سازمان تحقیقات و کارشناسان تخصصی در کرج برگزار شد.
در این نشست، آخرین دستاوردهای پژوهشی در زمینه بهنژادی و بهزراعی دانههای روغنی بررسی و تأثیر تغییرات اقلیمی بر پایداری تولید و عملکرد ارقام تحلیل شد. نتایج پروژههای تحقیقاتی سال گذشته و چالشهای منطقهای تولید نیز مورد بحث قرار گرفت.
تاکید بر توسعه ارقام مقاوم به تنشهای محیطی، بهینهسازی الگوی کشت و ارتقای بهرهوری منابع آب و خاک از مهمترین محورهای این گردهمایی بود.
در جریان بازدید تخصصی منصور سارانی، رئیس مرکز، از ایستگاه تحقیقات علوم دامی زهک، بر اهمیت حفظ، توسعه و افزایش بهرهوری نژاد بومی گاو سیستانی بهعنوان یکی از ذخایر ژنتیکی راهبردی کشور تأکید شد. همچنین لزوم ثبت و رکوردگیری روزانه اطلاعات دام و تغذیه و برنامهریزی منسجم برای اجرای طرحهای تحقیقاتی مرتبط مطرح گردید. در ادامه، نخزری رئیس ایستگاه، گزارشی از وضعیت فعلی، ظرفیتها و نیازهای ایستگاه ارائه داد و وزیری شهرکی نیز روند پیشرفت طرح تحقیقاتی استفاده از ضایعات باغات موز در تغذیه گاو سیستانی را با هدف بهبود کارایی خوراک و شاخصهای تولید و سلامت دام تشریح کرد.
نشست مدیران مرکز با تمرکز بر بازتعریف راهبردهای کشاورزی سیستان و با محوریت پژوهشهای اقلیممحور و مهار ریزگردها در سالن جلسات شهید بلوچی مرکز برگزار شد. در این جلسه، منصور سارانی رئیس مرکز، با اشاره به پیشینه تاریخی کشاورزی و دامپروری سیستان، مأموریت اصلی مرکز را تحقیق، آموزش و ترویج دانست و بر ضرورت تولید دانش کاربردی، بازطراحی طرحهای پژوهشی و هماهنگی با مؤسسات ملی تأکید کرد.
وی مقابله با ریزگردها را از اولویتهای راهبردی مرکز برشمرد و از تدوین سند جامع ریزگرد و گردوغبار خبر داد. حفاظت از ذخایر ژنتیکی دام بومی، توسعه کشت گیاهان مقاوم به شوری و خشکی و حرکت به سوی کشاورزی گلخانهای از دیگر محورهای مطرحشده در این نشست بود.
در ادامه، اعضای هیئت علمی و مدیران بخشهای مختلف مرکز بر توسعه تحقیقات زراعی و باغی متناسب با اقلیم سیستان، ارتقای آموزش بهرهبرداران، همافزایی بینبخشی، سلامت مالی و ساماندهی منابع انسانی تأکید کردند. این نشست بهعنوان گامی مؤثر در افزایش تابآوری کشاورزی سیستان در برابر تغییرات اقلیمی و تقویت نقش ملی و منطقهای مرکز ارزیابی شد.
:
دوره آموزشهای مهارتی کشاورزی ویژه زندانیان با هدف توانمندسازی، ایجاد اشتغال مولد و ارتقای مهارتهای تخصصی در سالن جلسات مرکز برگزار شد. این دوره در چارچوب تفاهمنامه مشترک معاونت آموزش و ترویج سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی و معاونت سلامت، اصلاح و تربیت سازمان زندانها و با نظارت دفتر آموزش بهرهبرداران و مشاغل کشاورزی اجرا گردید. بهرهگیری از ظرفیت مراکز تحقیقاتی وابسته به وزارت جهاد کشاورزی در این دوره، نقش مؤثری در ارتقای دانش فنی، تغییر نگرش و آمادهسازی زندانیان برای اشتغال در دوران حبس و پس از آزادی دارد. برگزاری این دوره گامی مؤثر در توسعه سرمایه انسانی، کاهش آسیبهای اجتماعی و تقویت اشتغال پایدار در منطقه سیستان به شمار میرود.
در تاریخ ۱۳ آبانماه ۱۴۰۴ نشست هماندیشی میان مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی و مرکز سیستان برگزار شد. در این نشست ابتدا توانمندیها و پتانسیلهای دو مرکز معرفی و چالشهای مشترک و اختصاصی دو استان بررسی شد. شرکتکنندگان بر ضرورت تدوین راهکارهای کاربردی برای مقابله با شرایط جدید منطقهای تأکید کردند.
بر اساس تصمیم جلسه، مقرر شد اعضای هیأت علمی و محققان دو مرکز در قالب کارگروههای تخصصی و با بهرهگیری از توان کارشناسی، تجهیزات و امکانات موجود، نسبت به تعریف و اجرای پروژههای مشترک مسئلهمحور اقدام کنند.
در پایان جلسه نیز از معاون و همکاران مرکز خراسان رضوی با اهدای لوح تقدیر، تجلیل بهعمل آمد.
در تاریخ ۱۳ آبانماه ۱۴۰۴، جلسه هماندیشی مشترک بین مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی و مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سیستان با هدف بررسی و حل مسائل پژوهشی منطقهای برگزار شد.
در ابتدای نشست، ظرفیتها و پتانسیلهای دو مرکز معرفی و چالشهای موجود در استانهای خراسان رضوی و سیستان مطرح شد. سپس اعضا به بررسی راهکارهای مشترک برای حل مشکلات با توجه به شرایط جدید منطقه پرداختند.
بر اساس جمعبندی جلسه، مقرر گردید اعضای هیأت علمی و محققان دو مرکز در قالب کارگروههای تخصصی و با بهرهگیری از توان نیروی انسانی، تجهیزات و امکانات موجود، نسبت به تعریف و اجرای پروژههای تحقیقاتی مسئلهمحور اقدام کنند.
در پایان نشست، از معاون و همکاران مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی با اهدای لوح سپاس تقدیر و تجلیل به عمل آمد.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سیستان، دکتر محمدرضا ناروئیراد، با هدف تقویت همکاریهای علمی و بررسی راهکارهای مشترک برای مقابله با چالشهای اقلیمی منطقه، از آزمایشگاه مرکزی دانشگاه زابل بازدید کرد.
در این بازدید، نشستی مشترک با حضور رئیس آزمایشگاه مرکزی، رئیس بیوسنتر دانشگاه زابل، رئیس مرکز و جمعی از اعضای هیأت علمی برگزار شد.
در این نشست، بخشهای مختلف آزمایشگاهی و پژوهشهای مرتبط با گیاهان دارویی و گونههای مقاوم به شرایط اقلیمی سیستان معرفی گردید.
دکتر کمالالدینی، رئیس بیوسنتر، ضمن تأکید بر ظرفیت بالای علمی دانشگاه گفت: «همکاری هدفمند میان دانشگاه زابل و مرکز تحقیقات کشاورزی میتواند زمینهساز حل بسیاری از چالشهای زیستمحیطی و اقتصادی منطقه باشد.»
دکتر شهرکی، رئیس آزمایشگاه مرکزی دانشگاه زابل، نیز محور اصلی همکاری را بررسی اثر تنشهای محیطی بر اسانس گیاهان دارویی عنوان کرد.
دکتر ناروئیراد در پایان با تأکید بر لزوم اجرای طرحهای پایلوت مشترک گفت: «نتایج پژوهشهای علمی باید به طرحهای کاربردی در جامعه تبدیل شود تا به پایداری تولید و ماندگاری جمعیت در منطقه کمک کند.»
در پایان، دو مجموعه بر اجرای پروژههای مشترک در زمینه گیاهان دارویی، ذخایر ژنتیکی و مدیریت منابع طبیعی تأکید کردند.
گاو اصیل سیستانی بهعنوان تنها نژاد گوشتی دام سنگین بومی ایران، به دلیل ویژگیهایی همچون سازگاری با اقلیم گرم و خشک و مقاومت در برابر بیماریها، همواره مورد توجه محققان قرار داشته است. جمعیت این نژاد که در دهههای ۶۰ و ۷۰ خورشیدی بیش از ۱۰۰ هزار رأس بود، اکنون به کمتر از ۵ هزار رأس کاهش یافته است. در این میان، ایستگاه تحقیقات گاو سیستانی زهک با اجرای برنامههای کنترلشده تولیدمثل، توانسته گلهای خالص با بیش از ۳۵۰ رأس را حفظ کند. بر اساس برنامه پنجساله مرکز تحقیقات سیستان، در صورت تأمین اعتبارات، جمعیت این نژاد در ایستگاه افزایش یافته و زمینهساز رونق دوباره دامپروری منطقه خواهد شد.
در جلسه یکصد و هفدهمین کمیته ملی معرفی رقم که با حضور مسئولان و اساتید حوزه کشاورزی برگزار شد، رقم جدید خربزه سفیدک با نام «سیستو» توسط مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سیستان معرفی و به فهرست ارقام ملی کشور افزوده شد. این رقم با ویژگیهای برجسته کمی و کیفی، نویدبخش توسعه صنعت باغبانی و ارتقای کیفیت خربزه در بازار داخلی و صادرات است و میتواند به عنوان محصولی مقاوم و خوشطعم، سهم مهمی در بهبود معیشت کشاورزان منطقه سیستان داشته باشد.
همافزایی علمی برای عبور از بحران زیستمحیطی سیستان
دیدار نماینده مردم سیستان با معاون وزیر جهاد کشاورزی برای بررسی راهکارهای مقابله با ریزگردها
تشکیل کارگروه مقابله با ریزگردها به دبیری مرکز تحقیقات سیستان
در تاریخ ۲۸ فروردین ۱۴۰۴، در دیدار فرهاد شهرکی نماینده مردم سیستان با غلامرضا گلمحمدی معاون وزیر جهاد کشاورزی، بر لزوم بهرهگیری از ظرفیتهای علمی و پژوهشی برای مقابله با بحران ریزگردها تأکید شد. در این نشست، مقرر گردید کارگروهی متشکل از دستگاههای مسئول منطقه به دبیری مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سیستان تشکیل شود تا راهکارهای علمی، اجرایی و بلندمدت برای کاهش اثرات این بحران زیستمحیطی ارائه شود.
در تاریخ ۲۶ فروردین ۱۴۰۴، مراسم روز انتقال یافتههای گلرنگ علوفهای در ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی زهک برگزار شد. در این مراسم که با حضور اعضای هیأت علمی و کارشناسان جهاد کشاورزی برگزار شد، به نقش گلرنگ در تأمین علوفه تر و خشک، مزایای تغذیهای آن برای دام، زمان مناسب برداشت و معرفی خصوصیات ارقام مختلف گلرنگ علوفهای پرداخته شد. این برنامه با هدف افزایش آگاهی بهرهبرداران و بهبود مدیریت تولید علوفه در منطقه اجرا شد.
در تاریخ ۲۵ فروردین ۱۴۰۴، غلامرضا گلمحمدی معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان تات با فرهاد شهرکی نماینده مردم سیستان (زابل، زهک، نیمروز، هامون، هیرمند) دیدار کرد. در این نشست، محورهایی مانند حمایت از کشاورزان، توسعه تحقیقات، آموزش و ترویج، بهرهوری منابع آب و حرکت بهسوی کشاورزی دانشبنیان مورد بحث قرار گرفت. گلمحمدی بر نقش کلیدی تحقیقات در پایداری تولید تأکید کرد و شهرکی نیز خواستار توجه ویژه به ظرفیتهای کشاورزی منطقه شد.
