روز مزرعه چغندر علوفهای با حضور اعضای هیئت علمی مرکز، کارشناسان جهاد کشاورزی و بهرهبرداران در روستای اسدالله شهرستان زهک برگزار شد. در این برنامه، ارقام جدید چغندر علوفهای، اصول کاشت، داشت و برداشت و راهکارهای افزایش بهرهوری تولید مورد بررسی قرار گرفت. همچنین مزایای تغذیهای این محصول برای دام، توانایی آن در تحمل تنشهای محیطی و مزیتهای اقتصادی کشت چغندر علوفهای در شرایط اقلیمی منطقه سیستان برای بهرهبرداران تشریح شد.
محققان بخش منابع طبیعی و آبخیزداری مرکز، در راستای ارزیابی وضعیت پوشش گیاهی، گونههای شورپسند و مقاوم به شوری خاک را در تالاب بینالمللی هامون مورد پایش و بررسی قرار دادند.
تالاب هامون به عنوان یکی از ارزشمندترین زیستگاههای طبیعی منطقه سیستان، نقش مهمی در حفظ تعادل اکولوژیکی، تنوع زیستی و کاهش اثرات بیابانزایی ایفا میکند.
با توجه به خشکیدگی بسترهای تالاب و گسترش اراضی شور، این مناطق به یکی از کانونهای اصلی تولید گرد و غبار و تشدید طوفانهای ناشی از بادهای ۱۲۰ روزه سیستان تبدیل شدهاند.
از اینرو، شناسایی و پایش گونههای گیاهی مقاوم به شوری، گامی مؤثر در مدیریت پایدار اراضی، کنترل فرسایش بادی، مهار بیابانزایی و کاهش مخاطرات زیستمحیطی منطقه به شمار میرود.
جلسه هماهنگی مطالعات افزایش بهرهوری تولید در گلخانههای منطقه سیستان با حضور رئیس مرکز، معاونان و کارشناسان در سالن جلسات مرکز برگزار شد. در این نشست، منصور سارانی، رئیس مرکز، بر ضرورت اجرای مطالعات تحقیقاتی کاربردی متناسب با نیازهای منطقه در کشتهای گلخانهای تأکید کرد و شناسایی ارقام مناسب، بهبود روشهای کشت و بهرهگیری از شیوههای نوین آبیاری را از مهمترین محورهای پژوهشی عنوان کرد. همچنین در این جلسه، موضوعاتی از جمله نحوه پایش میدانی گلخانههای منطقه سیستان، آمادهسازی گلخانههای ایستگاه تحقیقات زهک و امکان اجرای طرحهای تحقیقاتی جدید و مورد نیاز منطقه در این ایستگاه مورد بررسی و تبادل نظر قرار گرفت.
در بازدیدی که منصور سارانی، رئیس مرکز، از اقدامات تحقیقاتی تولید آناناس و انگور در فضای بسته و زیر سایبان داشت، این تلاشها برای دهمرده، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان و هیئت همراه تشریح شد. تولید محصولات اقتصادی در فضای بسته به عنوان یکی از رویکردهای جدید مرکز به منظور مقابله با تغییرات اقلیمی، افزایش بهرهوری، مدیریت مصرف آب و افزایش درآمد بهرهبرداران در منطقه سیستان در حال انجام است.
این پروژه بر تولید انگور، با توجه به سابقه کشت آن در سیستان، تمرکز دارد و در حال حاضر ۱۲ رقم مختلف محلی و ۶ رقم تجاری در حال ارزیابی با استفاده از سامانههای نوین آبیاری در شرایط گلخانه و زیر سایبان هستند.
ایستگاه تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی زهک با هدف ارتقای کشاورزی در منطقه سیستان، اقداماتی مؤثر در زمینه کشت قلمه ارقام مختلف انگور، گیاهان مرتعی و گونههای فضای سبز در گلخانههای تونلی آغاز کرده است. این فعالیتها به منظور حفظ و تکثیر گیاهان باکیفیت در شرایط اقلیمی و چالشهای خشکسالی اجرا میشود.
گلخانهها امکاناتی برای پرورش گیاهان با کیفیت بالا و در زمانهای مختلف سال فراهم میکنند. همچنین، بررسی روی ارقام مختلف گوجهفرنگی و خیار در حال انجام است تا ارقام پرمحصول و باکیفیت شناسایی شوند. نتایج این تحقیقات به کشاورزان منطقه ارائه خواهد شد تا با انتخاب ارقام مناسب، عملکرد محصولات خود را افزایش دهند. این تلاشها به توسعه پایدار کشاورزی و تأمین امنیت غذایی در منطقه سیستان کمک میکند.
رقم جدید گلرنگ با نام «چابک» در جلسه کمیته معرفی رقم توسط مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر معرفی شد؛ هدف از این معرفی ارتقای بهرهوری تولید گلرنگ است. مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سیستان نیز در پروژههای تحقیقاتی منطقهای برای معرفی این رقم مشارکت داشته است.
بهنام بخشی، محقق دانههای روغنی این مرکز، ویژگیهای رقم «چابک» را شامل سرعت رشد اولیه بالا، طول دوره روزت کوتاه، زودرسی مطلوب، رنگ گل قرمز و خار کم و همچنین عملکرد دانه بالا برشمرد. نتایج آزمایشها در شرایط اقلیمی سیستان و بلوچستان نشان میدهد که این رقم عملکرد بهتری نسبت به سایر ارقام دارد و قابلیت کشت پاییزه را داراست.
معرفی این رقم میتواند ظرفیت تازهای برای ارتقای بهرهوری و توسعه کشت گلرنگ در مناطق گرم و خشک کشور مانند استان سیستان و بلوچستان فراهم کند.
منصور سارانی، رئیس مرکز، از تأمین آب پایدار ایستگاه تحقیقات علوم دامی زهک به عنوان تنها مرکز ملی حفاظت از گاو اصیل نژاد سیستانی خبر داد. این طرح به منظور تقویت زیرساختهای تحقیقاتی و حفظ ذخایر ژنتیکی کشور با حمایت و همکاری شرکت آب و فاضلاب استان و شهرستان زهک و ریاست سازمان جهاد کشاورزی اجرا شده است.
در این طرح، خط انتقال آب و ایستگاه پمپاژ ساخته شده و امکان تأمین آب پایدار برای نگهداری حداکثر یکهزار رأس دام فراهم شده است. این اقدام به ارتقای شرایط نگهداری گاو سیستانی و کاهش هزینههای سالیانه ایستگاه کمک خواهد کرد.
در نشست مشترک رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی با معاون استاندار و فرماندار ویژه زابل و نماینده مردم سیستان در مجلس شورای اسلامی، مهمترین برنامهها و طرحهای پژوهشی مرکز در حوزه معرفی ارقام سازگار با اقلیم منطقه، توسعه تولیدات گلخانهای و فضای بسته، حفاظت از ذخایر ژنتیکی و کنترل اثرات گردوغبار تشریح شد. در این دیدار، بر ضرورت تبیین دستاوردهای علمی برای بهرهبرداران، افزایش بهرهوری منابع و تقویت رویکردهای پژوهشمحور در مسیر تحقق توسعه پایدار کشاورزی منطقه سیستان تأکید گردید.
به مناسبت گرامیداشت هفته پژوهش و فناوری، نشست شورای پژوهشی با حضور رئیس مرکز، معاونان، اعضای هیأت علمی، محققان و کارشناسان برگزار شد. در این نشست، محمدرضا ناروئیراد، رئیس مرکز، پژوهش را موتور محرک توسعه پایدار دانست و بر نقش آن در حل مسائل اساسی منطقه سیستان تأکید کرد. وی بهرهوری کشاورزی را از اولویتهای اصلی پژوهشهای مرکز برشمرد و بر ضرورت همافزایی و ارائه راهکارهای کاربردی پژوهشی تأکید داشت. همچنین مرادقلی، کارشناس محقق مرکز، به تشریح الگوی کشت محصولات کشاورزی در سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، مزایا، چالشها و محدودیتهای اجرایی آن در منطقه سیستان پرداخت. در پایان این نشست، از پژوهشگران و فعالان برتر حوزه پژوهش تجلیل شد.
جشنواره معرفی برگزیدگان ستاد هفته پژوهش و فناوری استان با حضور نماینده مقام معظم رهبری در استان و امام جمعه زاهدان، استاندار سیستان و بلوچستان، مسئولان دانشگاهی و پژوهشی در دانشگاه سیستان و بلوچستان برگزار شد. این جشنواره با هدف ترویج فرهنگ پژوهش و فناوری، تشویق پژوهشگران و فناوران، معرفی دستاوردهای علمی و تقویت ارتباط میان دانشگاه، صنعت و دستگاههای اجرایی برگزار گردید. در پایان این مراسم، از محمدرضا ناروئیراد رئیس مرکز به عنوان پژوهشگر فعال دستگاههای اجرایی در حوزه پژوهش و فناوری و نیز پژوهشگران برتر استان تجلیل به عمل آمد.
نشست تخصصی مشترک میان مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سیستان و مرکز آموزش کشاورزی و منابع طبیعی شهید خیابانیان زاهدان با محور آینده پژوهی و تحول گرایی در حوزههای کشاورزی و دامپروری برگزار شد. این نشست با حضور رئیس مرکز، اعضای هیأت علمی و جمعی از کارشناسان و پژوهشگران در سالن جلسات مرکز آموزش شهید خیابانیان تشکیل شد.
در این جلسه، چالشها و ظرفیتهای منطقه سیستان با رویکرد آیندهمحور مورد بررسی قرار گرفت و راهکارهای نوین برای ارتقای بهرهوری، توسعه پایدار و اصلاح ساختارهای تولید ارائه شد. همچنین چگونگی اجرای طرح راهبردهای کشاورزی منطقه با رویکرد سازگاری با تغییر اقلیم مورد بحث قرار گرفت.
کارشناسان با ارائه تحلیلها و پیشنهادهای تخصصی، بر ضرورت بهرهگیری از فناوریهای نو، تحول در رویکردهای مدیریتی و تقویت همکاریهای علمی تأکید کردند. هدف این نشست، ترسیم برنامهای روشن برای اجرای طرحهای تحولی و حرکت به سوی توسعه پایدار عنوان شد.
نشست تخصصی «برنامهریزی کشتهای پاییزه و تدوین الگوی کشت منطقه سیستان» با حضور رئیس مرکز، اعضای هیئت علمی، معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان، رئیس سازمان تعاون روستایی استان و مدیران جهاد کشاورزی حوزه سیستان در مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان زابل برگزار شد. در این نشست، رئیس مرکز ضمن تشریح برنامههای سال زراعی جدید اعلام کرد که کشت بذرهای پرورشی گندم و جو در قالب ارقام نارین، برزگر، پریان، نگین، گلچین و اکسین در مزارع منتخب شهرستانهای زهک و هیرمند اجرا خواهد شد. هدف اصلی این نشست، تقویت هماهنگی بیندستگاهی، بهینهسازی بهرهوری منابع و حرکت به سوی الگوی کشت اقتصادی، اقلیممحور و پایدار عنوان شد؛ الگویی که میتواند در افزایش تولیدات استراتژیک، مدیریت بحران آب و ارتقای تابآوری بخش کشاورزی منطقه نقش تعیینکنندهای داشته باشد.
جلسه شورای پژوهشی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سیستان با حضور رئیس مرکز، اعضای هیأت علمی و محققان بخشهای تخصصی برگزار شد. در این نشست، محمد شهریاری، محقق بخش تحقیقات فنی و مهندسی، طرح «تدوین راهبردهای آینده کشاورزی دشت سیستان با رویکرد سازگاری با اقلیم و افزایش بهرهوری» را ارائه کرد. هدف این طرح تدوین چارچوبی برای مدیریت پایدار منابع آبی و کاهش اثرات منفی کمبود آب در منطقه است. با توجه به چالشهای اقلیمی اخیر، شهریاری بر ضرورت اتخاذ راهبردهای علمی و عملی برای پایداری کشاورزی تأکید کرد. در پایان جلسه، طرح پس از بررسی و اعمال اصلاحات پیشنهادی، به تصویب شورای پژوهشی مرکز رسید.
نشست بررسی مدلهای اجرایی مقابله با پدیده گردوغبار در شمال استان سیستان و بلوچستان با حضور رئیس مرکز، دستگاههای اجرایی و مراکز پژوهشی در ادارهکل محیطزیست استان برگزار شد. در این جلسه آخرین وضعیت گردوغبار منطقه بررسی و بر ضرورت اجرای طرحهای علمی، منسجم و هماهنگ تأکید شد. نمایندگان حاضر، نقش همافزایی میان بخشهای اجرایی و پژوهشی را مؤثر دانسته و در پایان مقرر شد شورایی مشترک برای تصمیمگیری مستمر و علمی جهت مقابله با گردوغبار تشکیل شود.
نشست هماندیشی استانی با محوریت بررسی بحران گرد و غبار و احیای تالاب بینالمللی هامون در دانشگاه زابل برگزار شد. این جلسه با حضور رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان، رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سیستان، اعضای هیئت علمی دانشگاه زابل، مدیران دستگاههای اجرایی و پژوهشگران و به ریاست دکتر عرب تشکیل شد.
در این نشست، محمدرضا ناروئیراد با تأکید بر نقش دیپلماسی منطقهای در حل مسئله ریزگردها، مدیریت یکپارچه تالاب هامون را ضروری دانست و نسبت به افزایش روزهای کمدید در سیستان هشدار داد. همچنین دکتر مجتبی گنجعلی بر لزوم تشکیل ساختارهای منسجم پژوهشی و اجرای پایلوتهای بیابانزدایی تحت نظارت نهادهای علمی تأکید کرد.
در پایان، مقرر شد دستگاههای اجرایی و پژوهشی استان ظرف ده روز برنامههای عملیاتی خود را به سازمان حفاظت محیط زیست ارائه دهند تا برنامه جامع مقابله با ریزگردها و احیای تالاب هامون تدوین شود.
نشست استانی بررسی بحران گرد و غبار در منطقه سیستان و ارائه راهکارهای احیای تالاب بینالمللی هامون با حضور مسئولان و پژوهشگران در دانشگاه زابل برگزار شد.
محمدرضا ناروئیراد، رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی سیستان، با تأکید بر نقش دیپلماسی منطقهای در حل مسئله ریزگردها گفت: مدیریت یکپارچه تالاب هامون باید محور تصمیمسازیها باشد.
دکتر مجتبی گنجعلی نیز بر ضرورت ایجاد ساختارهای پژوهشی منسجم و اجرای پایلوتهای بیابانزدایی تحت نظارت علمی تأکید کرد.
در پایان، دکتر عرب، رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی استان، بر همکاری میان دستگاههای اجرایی، دانشگاهها و نهادهای بینالمللی برای احیای تالاب هامون و تدوین برنامه جامع مقابله با ریزگردها تأکید نمود.
در نشست هماندیشی استانی که به میزبانی دانشگاه زابل و با حضور رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی استان، رئیس سازمان جهاد کشاورزی، رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سیستان، اعضای هیئت علمی و جمعی از مدیران و پژوهشگران برگزار شد، بحران گرد و غبار و راهکارهای احیای تالاب بینالمللی هامون مورد بررسی قرار گرفت.
محمدرضا ناروئیراد، رئیس مرکز تحقیقات، با تأکید بر لزوم رویکرد دیپلماسی منطقهای در حل مسئله ریزگردها، تغییرات اقلیمی را عاملی جدی در تشدید بحران سیستان دانست و بر نقشآفرینی مؤثر مراکز علمی و پژوهشی در مدیریت این چالش تأکید کرد.
همچنین دکتر مجتبی گنجعلی، رئیس بخش تحقیقات منابع طبیعی و آبخیزداری، بر ضرورت ایجاد ساختارهای منسجم پژوهشی و اجرایی برای مقابله با روند بیابانزایی تأکید کرد.
در پایان، دکتر عرب، رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی استان، خواستار همکاری چندجانبه دستگاههای اجرایی، دانشگاهها و نهادهای بینالمللی برای احیای تالاب هامون و کنترل ریزگردها شد و مقرر گردید ظرف ده روز آینده، برنامه جامع مقابله با ریزگردها با محوریت سازمان حفاظت محیط زیست تدوین گردد.
در راستای حفظ و معرفی میراث کشاورزی ارزشمند منطقه سیستان، جلسهای میان اعضای هیأت علمی دانشگاه زابل و مرکز مربوطه برگزار شد که محور آن بررسی ظرفیتهای محصول بومی «پشمک» برای ثبت در نظام جهانی GIAHS بود. در این نشست، پشمک بهعنوان محصولی بومسازگار و مقاوم به خشکی و کمآبی معرفی شد که میتواند الگویی از کشاورزی تابآور در شرایط بیابانی باشد. ثبت جهانی این محصول علاوه بر حفاظت از تنوع زیستی و میراث کشاورزی سیستان، زمینهساز توسعه اقتصادی، اشتغالزایی محلی و معرفی ظرفیتهای منطقه در سطح بینالمللی خواهد بود.
Fبه گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سیستان در راستای حفظ و معرفی میراث کشاورزی ارزشمند منطقه سیستان، نشست مشترکی میان اعضای هیأت علمی دانشگاه زابل و مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سیستان برگزار شد. محور اصلی این نشست، بررسی ظرفیتها و تدوین برنامه مشترک برای ثبت محصول بومی «پشمک» در نظام جهانی میراث کشاورزی مهم (GIAHS) بود.
در این نشست، کارشناسان با تأکید بر ویژگیهای زیستی و بومسازگار محصول پشمک، آن را نمادی از کشاورزی هوشمند و پایدار در برابر تغییرات اقلیمی و کمآبی منطقه سیستان دانستند. این محصول به دلیل سازگاری بالا با شرایط خشک و بیابانی، میتواند بهعنوان الگوی موفق کشاورزی تابآور در نواحی کمآب کشور مطرح شود.
ثبت جهانی این محصول علاوه بر صیانت از تنوع زیستی و میراث کشاورزی منطقه سیستان، زمینهساز توسعه اقتصادی، ایجاد اشتغال محلی و معرفی ظرفیتهای بومی ایران در سطح بینالمللی خواهد بود.
در راستای گسترش تعاملات علمی و اجرایی میان دستگاههای تخصصی بخش کشاورزی، رئیس مرکز به همراه معاونین و کارشناسان با مدیرکل شیلات سیستان دیدار و گفتگو کردند.
در این دیدار، محمدرضا ناروئیراد، رئیس مرکز، ضمن تبریک انتصاب مدیرکل جدید شیلات سیستان، بر تداوم همکاریهای مشترک میان دو دستگاه در راستای توسعه پایدار بخش کشاورزی و شیلات تأکید کرد.
وی با اشاره به شرایط کمآبی و خشکسالی حاکم بر منطقه سیستان، خواستار اجرای برنامههای تلفیقی و بهرهگیری از فناوریهای نوین در حوزه شیلات و آبزیپروری شد.
