با تلاش کارشناسان ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی زهک، نشاء گوجهفرنگی، بادمجان، خربزه و هندوانه از خزانه به محدوده سایبان ایستگاه در ایام تعطیلات عید منتقل شد. هدف از این عملیات بررسی اثرات روشهای نوین آبیاری (غرق آبی، نواری تیپ و زیرسطحی) بر رشد و بهرهوری این چهار محصول زراعی بود.
این فعالیت، نتیجه همکاری مشترک کارشناسان بخشهای تحقیقات فنی و مهندسی و تحقیقات زراعی و باغی است که در محل به پژوهشهای خود ادامه دادند. نتایج این تحقیقات میتواند به افزایش بهرهوری و کاهش مصرف آب در کشاورزی منطقه کمک کند.
دوره تخصصی اصول افزایش بهرهوری در کشت محصولات جالیزی با هدف ارتقای دانش فنی مروجان و کارشناسان مدیریتهای جهاد کشاورزی برگزار شد. در این برنامه آموزشی، مباحث علمی و کاربردی شامل اصلاح الگوی کشت جالیز، معرفی ارقام جدید و سازگار خربزه، تغذیه متعادل گیاه، رعایت اصول بهداشت مزرعه و مدیریت کشت خارج از فصل تشریح گردید. این دوره با تأکید بر بهکارگیری اصول فنی کاشت، داشت و برداشت و استفاده از فناوریهای نوین، گامی مؤثر در جهت افزایش عملکرد تولید، پایداری نظامهای زراعی و تقویت امنیت غذایی بهشمار میرود.
دوره آموزشی تخصصی «روشهای نیازسنجی و مسئلهیابی، آشنایی با روشهای ترویجی و سازماندهی تشکلهای مردمی در روستا» بهمنظور ارتقای دانش فنی بهرهبرداران و افزایش بهرهوری، در بستر شاک برگزار شد. محمود محمدقاسمی، رئیس واحد بهرهبرداران مرکز، ترویج را عنصر کلیدی رونق تولید کشاورزی و تضمین امنیت غذایی کشور دانست و تأکید کرد که مددکاران ترویجی با شناسایی دقیق نیازها و مشکلات روستاها، حلقه ارتباطی میان کشاورزان، کارشناسان و نهادهای اجرایی هستند. وی افزود که آموزشهای هدفمند میتواند تولید را ۲۰ درصد افزایش، مصرف آب را ۲۰ درصد کاهش و بهرهوری را ۲۵ درصد افزایش دهد و درآمد کشاورزان را تا ۳۰ درصد ارتقا دهد.
دوره آموزشی تخصصی «اصول پرورش دامهای سنگین و سبک» با هدف ارتقای دانش فنی دامپروران و بهبود بهرهوری واحدهای دامی، در محل جهاد کشاورزی شهرستان نیمروز برگزار شد. در این دوره، محمدرضا مرادی، کارشناس امور دام و طیور، به تشریح علمی اصول پرورش دام، تغذیه، بهداشت، اصلاح نژاد، مدیریت گله و طراحی جایگاههای استاندارد پرداخت. همچنین مجتبی گنجعلی، عضو هیئت علمی و رئیس بخش جنگلها، مراتع و آبخیزداری مرکز، با بررسی وضعیت تالاب هامون صابری و تغییرات منابع آبی، بر نقش مدیریت پایدار آب و برنامهریزی علمی در بهبود معیشت دامپروران و توسعه پایدار دامپروری منطقه تأکید کرد.
به مناسبت روز جهانی خاک، دوره تخصصی «کشاورزی حفاظتی، اصلاح خاکهای شور و توسعه کشتهای مکانیزه» با حضور محققان معین مرکز، کارشناسان و جمعی از بهرهبرداران کشاورزی در شهرستان هیرمند برگزار شد. در این دوره، بر ضرورت استفاده از ادوات مکانیزه ویژه کشت مستقیم و کمخاکورزی تأکید شد؛ تجهیزاتی که با کاهش اختلال در خاک، نقش مهمی در جلوگیری از تخریب لایههای سطحی و کاهش فرسایش دارند. همچنین روشهای اصلاح خاکهای شور، مدیریت بهینه آبیاری و اهمیت مکانیزاسیون در افزایش بهرهوری زراعی مورد بررسی قرار گرفت. حسن میر، مدرس دوره، کشاورزی حفاظتی را راهکاری مؤثر برای افزایش تابآوری خاک، کاهش هزینههای تولید و پایداری کشاورزی در مناطق کمآب و شور همچون هیرمند دانست.
دوره آموزشی ترویجی با محور آمادهسازی بستر، اصول ضدعفونی بذر گندم و مدیریت علفهای هرز با حضور محققان مرکز، کارشناسان جهاد کشاورزی هیرمند و بهرهبرداران روستای مندیلان برگزار شد. در این دوره، مباحث مربوط به آمادهسازی بستر کشت، مدیریت تغذیه و روشهای علمی افزایش عملکرد محصول ارائه شد. مدرسین با تأکید بر نقش تغذیه هدفمند در افزایش کارایی گیاه و مقاومت در برابر عوامل بیماریزا، برنامههای تغذیهای مناسب در مرحله رشد رویشی را تشریح کردند. بخش دیگری از برنامه به شناسایی آفات، بیماریهای گیاهی و علفهای هرز و معرفی روشهای کنترل تلفیقی اختصاص داشت. در پایان نیز اهمیت ضدعفونی بذر به عنوان روشی مؤثر برای پیشگیری از بیماریهای بذرزاد و بهبود عملکرد محصول مورد تأکید قرار گرفت.
طرح تحقیقی–ترویجی کشت گلرنگ با هدف ارتقای دانش فنی کشاورزان و معرفی لاینهای جدید این محصول، در روستای صالحمحمد شهریاری از توابع شهرستان هیرمند اجرا شد. این برنامه با حضور محققان معین، عضو هیأت علمی مرکز، رئیس جهاد کشاورزی هیرمند، کارشناسان و بهرهبرداران منطقه انجام گرفت. در این طرح، علاوه بر کشت آزمایشی لاینهای جدید گلرنگ، اصول فنی کاشت شامل تراکم مناسب بوته، میزان بذر مصرفی، آمادهسازی بستر، عمق کاشت و نکات مدیریتی مرتبط با تغذیه و آبیاری به کشاورزان آموزش داده شد. هدف اصلی این طرح، ارزیابی عملکرد لاینهای جدید در شرایط اقلیمی منطقه و ترویج الگوهای بهزراعی برای افزایش بهرهوری و کاهش ریسک کشت است.
نهمین کاروان ترویج بهرهوری با حضور رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سیستان، اعضای هیأت علمی، کارشناسان جهاد کشاورزی زابل و جمعی از بهرهبرداران در شهرستان زابل برگزار شد. در این برنامه، بر نقش فعالیتهای ترویجی در انتقال دانش فنی به کشاورزان و لزوم حرکت به سمت کشاورزی هوشمند در شرایط گرمایش زمین تأکید شد. مسئولان حاضر تغییر اقلیم را چالشی جدی برای منطقه دانستند و بر استفاده از محصولات سازگار، ارقام مقاوم، روشهای نوین آبیاری، کشت حفاظتی و تقویت بهرهوری بهجای افزایش سطح زیر کشت بهعنوان راهکارهای اساسی مقابله با این شرایط تأکید کردند.
به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سیستان، نهمین کاروان ترویج بهرهوری با حضور رئیس مرکز، اعضای هیأت علمی، کارشناسان اداره جهاد کشاورزی زابل و جمعی از بهرهبرداران، با هدف افزایش آگاهی کشاورزان و توسعه الگوی کشت سازگار با تغییرات اقلیمی در شهرستان زابل برگزار شد.
در این برنامه، احمدرضا میر بهاءالدین، رئیس اداره جهاد کشاورزی زابل، بر نقش کاروانهای ترویجی در انتقال دانش و یافتههای علمی به کشاورزان تأکید کرد و گفت: «در شرایط گرمایش زمین باید با اصلاح عملیات زراعی، حفظ رطوبت خاک و افزایش راندمان مصرف آب، به سمت کشاورزی هوشمند حرکت کنیم.»
محمدرضا ناروئیراد، رئیس مرکز تحقیقات، نیز تغییر اقلیم را از چالشهای مهم منطقه دانست و اظهار داشت: «میانگین حداقل دما در سیستان طی سه دهه گذشته حدود دو درجه افزایش یافته که نشاندهنده یک بحران واقعی است. استفاده از ارقام مقاوم به خشکی و شوری میتواند نقش مهمی در پایداری تولید ایفا کند.»
در ادامه، بهنام بخشی، عضو هیأت علمی مرکز، راهکارهایی همچون رعایت الگوی کشت محصولات کمآببر، استفاده از آبیاری نوین، بذرهای اصلاحشده و تغییر نگرش از افزایش سطح کشت به افزایش بهرهوری را برای مقابله با اثرات تغییر اقلیم ضروری دانست.
نتایج یک پژوهش ملی سهساله (۱۴۰۱ تا ۱۴۰۳) در منطقه سیستان نشان داد که کشاورزی تلفیقی، آموزشهای تخصصی، استفاده از دانش بومی و دسترسی به منابع مالی از مهمترین مؤلفههای توانمندسازی کشاورزان هستند.
محمود محمدقاسمی، عضو هیأت علمی و مسئول آموزش بهرهبرداران، با اشاره به این تحقیق گفت: «یافتهها نشان میدهد آموزشهای نوین، بهرهگیری از تجربه روستاییان، انسجام خانوادگی در تولید و توجه به فناوریهای نوین میتواند به ارتقای توانمندی کشاورزان کمک کند.»
وی تأکید کرد که این الگو فراتر از سیستان، بهعنوان مدلی ملی برای توسعه پایدار و ارتقای امنیت غذایی کشور قابل استفاده است و اجرای آن موجب افزایش بهرهوری و تقویت مشارکت اقتصادی و اجتماعی روستاییان خواهد شد.
زیرعنوان:
تأکید بر مدیریت خاک، آبیاری اصولی، کنترل آفات و استفاده از روشهای نوین گلخانهای
خلاصه خبر:
به منظور ارتقای دانش فنی بهرهبرداران و توسعه کشتهای گلخانهای، دوره آموزشی و ترویجی جهاد میدانی با حضور محققین مرکز، کارشناسان جهاد کشاورزی هیرمند و بهرهبرداران گلخانهای در روستای شرکت چاه شهرستان هیرمند برگزار شد.
در این دوره، مباحثی همچون آمادهسازی و مدیریت خاک، روشهای ضدعفونی و آفتابدهی، برنامهریزی دورههای آبیاری، شناسایی آفات و بیماریهای رایج گلخانهای و شیوههای علمی کنترل و مبارزه با آنها مطرح شد. همچنین بر اهمیت رعایت اصول علمی کشت و بهرهگیری از روشهای نوین مدیریت گلخانهای برای افزایش بهرهوری و تولید محصول سالم تأکید گردید.
در آستانه پنجاهمین سال تأسیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، نخستین رویداد ملی «روز درهای باز کشاورزی» در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سیستان برگزار شد. این رویداد با هدف معرفی یافتههای نوین، رقمهای سازگار با اقلیم خشک و تقویت ارتباط میان پژوهشگران، آموزشگران و بهرهبرداران، با حضور پررنگ کارشناسان شیلات، ادارات پنج گانه جهاد کشاورزی و کشاورزان منطقه به همراه بودسخنرانی مسئولان ارشد، ارائه تجربیات موفق بهرهبرداران و تاکید بر اهمیت نوآوری در توسعه پایدار کشاورزی، از مهمترین بخشهای این مراسم بود.
به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سیستان، همزمان با پنجاهمین سال تأسیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات)، رئیس مرکز به همراه معاونین و اعضای هیأت علمی در تاریخ ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۴ با معاون استاندار و فرماندار ویژه زابل دیدار کردند. در این نشست، دکتر محمدرضا ناروئیراد بر ضرورت توسعه ارقام مقاوم به خشکسالی و بیماریها، اجرای روشهای نوین آبیاری، و تدوین سند مقابله با ریزگردها با همکاری نهادهای پژوهشی تأکید کرد. وی مقابله با بحرانهای اقلیمی و زیستمحیطی را اولویت اصلی فعالیتهای مرکز دانست. معاون استاندار نیز ضمن قدردانی از تلاشهای مرکز، آمادگی کامل خود را برای حمایت از طرحها و همکاریهای مشترک اعلام کرد
مراسم روز انتقال یافتههای تولید علوفه در گلخانه در تاریخ ۲۱ فروردین ۱۴۰۴ در ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی سیستان با حضور اعضای هیأت علمی، کارشناسان و نمایندگان ادارات جهاد کشاورزی برگزار شد. در این رویداد، ضمن معرفی گیاهان مقاوم به شوری و خشکی نظیر کوشیا، ارزن پادزهری، ذرت، سورگوم و چغندر علوفهای، نکاتی مهم درباره زمان کاشت، مقدار بذر، دور آبیاری، تحمل به شوری و کیفیت علوفه به بهرهبرداران آموزش داده شد. این برنامه با هدف ارتقاء دانش فنی و افزایش بهرهوری تولید علوفه در شرایط اقلیمی خاص منطقه اجرا شد.
