بخش ژنتیک و بیوتکنولوژی

بخش ژنتیک و بیوتکنولوژی؛ از شناخت تنوع ژنتیکی تا آینده‌ای پایدار برای ماهیان خاویاری

این بخش با دارا بودن کادری مجرب، ۳ آزمایشگاه مجهز (ژنتیک مولکولی، سیتوژنتیک و کشت بافت، انجماد اسپرم) و تجهیزات تخصصی از جمله دستگاه‌های Real Time-PCR ،PCR، الکتروفورز، نانودراپ، دستگاه نمایش ژل، فریزر ۸۶- درجه سانتیگراد، دستگاه اتوماتیک انجماد اسپرم، میکروسکوپ مجهز به سیستم فازکنتراست و زمینه تاریک و نرم‌افزار اندازه‌گیری سرعت و خصوصیات حرکتی اسپرم، تانکهای ازت مخصوص اسپرم منجمد در حال انجام وظیفه پژوهشی و مطالعه در خصوص حفظ و احیای ذخایر ژنتیکی و افزایش توان آبزی‌پروری ماهیان خاویاری با استفاده از علم ژنتیک و بکارگیری تکنیکهای آن در تاسماهیان و نیز آموزش موضوعات تخصصی می‌باشد. در این راستا بخش ژنتیک و بیوتکنولوژی تاکنون با اجرای پروژه‌های تحقیقاتی مصوب و مشترک در سطح ملی، منطقه‌ای، بین‌المللی و دانشجویی، دریافت چندین فقره گواهی ثبت اختراع و ارائه خدمات آزمایشگاهی به مراکز شیلاتی، دانشگاهی و بخش‌های خصوصی توانسته است گامهای مهم و موثری را در حل برخی از مشکلات این صنعت بردارد.

اهداف بخش

• تولید نژادهای اصلاح شده با تکنیکهای دستکاریهای ژنتیکی و دورگه‌گیری به منظور جایگزینی با گونه‌های پرورشی بومی، انجماد اسپرم گونه‌های در معرض خطر انقراض به منظور بازسازی ذخایر تاسماهیان، بهره‌گیری از سلولهای بنیادی جهت احیای گونه‌های تاسماهیان، بررسی جمعیت، گونه و ژن‌های با ارزش اقتصادی و بکارگیری این ژن‌ها در عرصه اقتصادی پرورش ماهیان خاویاری و در نهایت ارزیابی ژنتیکی تاسماهیان پرورشی به منظور حفظ تنوع ژنتیکی تاسماهیان، از اهداف این بخش می‌باشد.

دستاوردها و توانمندی‌ها

• تهیه نقشه کروموزومی تاسماهیان
• تولید دورگه‌های برتر (بستر، بیگ بستر، بلوپارس و …)
• تولید تاسماهیان تمام ماده و بررسی سیستم تعیین جنسیت
• تعیین ساختار ژنتیکی تاسماهیان دریای خزر و معرفی مارکرهای مولکولی جهت تفکیک جمعیت‌های مختلف آن
• دستیابی به بیوتکنیک انجماد اسپرم ماهیان خاویاری دریای خزر
• بکارگیری تکنیک Fluorescent In Situ Hybridization ) FISH) برای تاسماهیان
• تولید هورمون رشد فیل‌ماهی
• شناسایی ژن‌های مهم اقتصادی در تاسماهیان و استفاده از آن‌ها در آبزی‌پروری تاسماهیان
• دستیابی به روش کشت بافت‌های مختلف (خون، باله، تخمدان، تخمک، کبد، قلب تاسماهیان
• چاپ کتب تخصصی و مقالات در مجلات و کنفرانس‌های علمی معتبر داخلی و خارجی
• برگزاری کارگاه‌های آموزشی تخصصی و کاربردی در سطح ملی - منطقه‌ای و بین‌المللی

برنامه‌های آتی

• بیوتکنولوژی با هدف افزایش تولید از جمله انتقال ژن‌های مهم اقتصادی در تاسماهیان
• جداسازی و معرفی مارکرهای مولکولی جهت شناسایی گونه‌ها، جمعیت‌ها و تعیین جنسیت تاسماهیان
• تولید دورگه‌های جدید، تولید لاین‌های خالص (تمام ماده یا نر)
• مشارکت در توسعه آبزی‌پروری تاسماهیان از طریق اصلاح نژاد و حفظ تنوع ژنتیکی
• همکاری با مراکز علمی و اجرایی در سطح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی