بخش مدیریت ذخایر

بخش مدیریت ذخایر؛ دانش برای حفاظت از ذخایر، تدبیر برای بهره‌برداری پایدار

بخش مدیریت ذخایر مؤسسه تحقیقات بین‌المللی تاسماهیان دریای خزر از سال ۱۳۷۶ با حضور متخصصین و کارشناسان مجرب به اجرای پروژه‌های کاربردی ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی در زمینه های ارزیابی ذخایر، صید و بهره‌برداری و بازسازی ذخایر تاسماهیان همگام با وظایف حاکمیتی جمهوری اسلامی ایران و با همکاری سازمان‌های اجرایی شیلاتی در حاشیه دریای خزر اقدام نمود. این بخش علاوه بر انجام پروژه تحقیقاتی، با تهیه بانک اطلاعاتی صید و بهره‌برداری گونه‌های مختلف، مطالعات موردی در زمینه بررسی استانداردهای صید و همچنین صید غیر مجاز گام‌های مثبتی در خصوص ذخایر تاسماهیان برداشته است.

اهداف بخش

• انجام تحقیقات مستمر در راستای ارزیابی و حفاظت ذخایر و تعیین توده زنده ماهیان خاویاری به منظور بهره‌برداری پایدار و بهینه از ذخایر ماهیان خاویاری در دریای خزر

توانمندی‌ها

• تعیین میزان ذخایر و سهم قابل برداشت انواع گونه‌های تاسماهیان
• تعیین ضریب بازگشت شیلاتی بچه ماهیان خاویاری رهاسازی شده
• تعیین پارامترهای رشد، مرگ و میر، مسیر مهاجرت و تعیین سن گونه‌های مختلف
• تهیه و تنظیم، تجزیه و تحلیل و ارائه کلیه آمار مرتبط با ارزیابی ذخایر ماهیان خاویاری جهت تعیین توده زنده، MSY ،CPUE
• نظارت مستمر بر فعالیت صید و بهره‌برداری در صیدگاه‌ها و تعاونی‌های پره و تعیین مناسب‌ترین زمان، مکان و روش‌های صید و ارائه راهکارهای عملی بهبود بهره‌وری صید
• مطالعه تعیین بهترین محل رهاسازی و مسیر حرکت بچه ماهیان، شناسایی موانع موجود در مسیر حرکت آن‌ها، مدت ماندگاری و درصد بازماندگی بچه ماهیان در رودخانه

دستاوردها

• تعیین فراوانی و وزن توده زنده و میزان مجاز برداشت از ذخایر تاسماهیان با اجرای گشت های تحقیقاتی مشترک با کشورهای حاشیه دریای خزر (همراه با تصویر کشتی تحقیقاتی گیلان و نمونه ماهیان صید شده)
• تعیین ضریب بازگشت شیلاتی بچه ماهیان رها شده در رودخانه‌های منتهی به دریا با روش‌های جدید علامت‌گذاری (همراه با تصاویر علامت‌گذاری با دستگاه دستی و اتوماتیک)
• تعیین مناسب ترین ابزار و زمان صید تاسماهیان و ارائه آن به بخش اجرا برای بهبود شرایط صید و بهره‌برداری از ذخایر
• تعیین بهترین محل رهاسازی و مسیر حرکت بچه ماهیان، شناسایی موانع موجود در مسیر حرکت آنها، مدت ماندگاری در رودخانه و ارائه حل های کاربردی به بخش اجرا
• ایجاد بانک اطلاعاتی و ثبت آمار صید به تفکیک خصوصیات زیستی گونه‌ها ، زمان، مکان و نحوه و شرایط صید طی ۳۰ سال گذشته و تجزیه و تحلیل ساختار جمعیتی آنها و ارائه الگوهای علمی معتبر جهت تصمیم‌گیری (همراه با تصویر مقطع عرضی از شعاع باله و تعیین سن)
• تهیه گزارشات و مقالات علمی در خصوص وضعیت ذخایر، بهره‌برداری، صید غیر مجاز و … ارائه به سازمان‌ها و مراکز علمی تحقیقاتی و مدیریتی ملی، منطقه ای و بین المللی نظیر کمیسیون منابع زنده دریای خزر، FAO ،CITES و… (همراه با تصویر تهیه مقطع عرضی از باله)

برنامه‌های آتی

• ارزیابی ذخایر و تعیین توده زنده ، فراوانی کل و میزان مجاز برداشت از ذخایر به روش‌های مختلف بمنظور بهره‌برداری اصولی و پایدار ذخایر ماهیان خاویاری با مشارکت کشورهای حاشیه دریای خزر
• مطالعه و اجرای طرح هایی در زمینه تعیین ضریب بازگشت شیلاتی انواع تاسماهیان
• ارائه راهکارهای اجرایی و توصیه های لازم در زمینه بهینه سازی روش ها، ابزار، زمان و مکان مناسب صید
• پایش وضعیت زیستی بچه ماهیان خاویاری رها سازی شده به منظور ارائه راهکارهای افزایش بازماندگی در رودخانه و دریا